પંજાબમાં નેશનલ હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સ પર લાગેલો પ્રતિબંધ દૂર કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય સરકારને તાત્કાલિક અસરથી વળતરરૂપ વનીકરણ (compensatory afforestation) માટે જમીનનો પ્લાન તૈયાર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
પંજાબમાં લાંબા સમયથી અટવાયેલા નેશનલ હાઈવેના કામોને લઈને હવે સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે રાજ્ય સરકારને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ વળતરરૂપ વનીકરણ માટે જમીન ફાળવણીનો વિધિવત પ્રસ્તાવ રજૂ કરે. નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) માટે જમીન સંપાદનનો આ મોટો અવરોધ દૂર કરવા માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની પગલું માનવામાં આવે છે.
ઈન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ્સ પર શું થશે અસર?
પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટના કડક આદેશોને કારણે રાજ્યમાં વૃક્ષો કાપવા પર પ્રતિબંધ હતો, જેનું મુખ્ય કારણ રાજ્યમાં માત્ર 3.67% જેટલું ઓછું ફોરેસ્ટ કવર હતું. આ પર્યાવરણીય ચિંતાઓને કારણે વર્ષ 2025 ના અંતથી ઘણા રોડ પ્રોજેક્ટ્સ ઠપ્પ થઈ ગયા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટ હવે પર્યાવરણીય જાળવણી અને રાષ્ટ્રીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાતો વચ્ચે સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવાની જરૂર છે?
આ નિર્ણય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રોડ-બિલ્ડિંગ કંપનીઓ માટે રાહતરૂપ છે, પરંતુ રોકાણકારોએ સાવધ રહેવું જોઈએ. પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થવાને કારણે કંપનીઓની વર્કિંગ કેપિટલ બ્લોક થઈ જાય છે, રેવન્યુમાં મોડું થાય છે અને કાચા માલના વધતા ભાવને કારણે પ્રોજેક્ટ કોસ્ટ પણ વધી જાય છે.
આગળ શું ધ્યાન રાખવું?
કોર્ટનો આદેશ એ માત્ર શરૂઆત છે. પ્રોજેક્ટ્સનું નિર્માણ તાત્કાલિક શરૂ થઈ જશે તેવું માનવું ભૂલભરેલું છે. હવે રાજ્ય સરકાર કેટલી ઝડપથી નિયમ મુજબ જમીનનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરે છે અને કોર્ટ તેની ચકાસણી કેવી રીતે કરે છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે. જો પ્રક્રિયામાં વધુ સમય લાગશે, તો પ્રોજેક્ટ્સમાં હજુ પણ વિલંબ થવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.