દિલ્હી-NCR માં વધી રહેલા પ્રદૂષણ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે 'ગ્રીન ક્રેકર્સ'ની અસરકારકતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. આ ન્યાયિક વલણને કારણે ફટાકડા ઉત્પાદકો માટે કડક નિયમો અને સંભવિત પ્રતિબંધનું જોખમ વધી ગયું છે.
દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે તહેવારો દરમિયાન થતા પ્રદૂષણને રોકવા માટે અત્યાર સુધી 'ગ્રીન ક્રેકર્સ'ને જે હથિયાર માનવામાં આવતું હતું, તેની ક્ષમતા પર જ ગંભીર શંકા વ્યક્ત કરી છે. નેશનલ કેપિટલ રિજનમાં હવાની ગુણવત્તા ખરાબ થઈ રહી છે અને PM2.5 નું સ્તર 488 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર સુધી પહોંચી ગયું છે, જે છેલ્લા 4 વર્ષમાં સૌથી વધુ છે.
ઉદ્યોગ સામે શું છે જોખમ?
વર્ષોથી ફટાકડા ઉદ્યોગ એવું દાવો કરતો આવ્યો છે કે ગ્રીન ક્રેકર્સ પ્રદૂષણમુક્ત છે, પરંતુ કોર્ટે કહ્યું કે આ ઉત્પાદનોમાં ખરેખર કેટલું પ્રદૂષણ ઘટે છે તેને ચકાસવા માટે કોઈ મજબૂત મિકેનિઝમ નથી. આ નિયમનકારી ખાલીપો (Regulatory Gap) હવે ફટાકડા ઉત્પાદકો માટે મોટું બિઝનેસ રિસ્ક બની શકે છે. જો સરકાર વધુ આક્રમક પ્રમાણપત્ર અથવા સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ તરફ આગળ વધે, તો ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઈન ઠપ થઈ શકે છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું જોઈએ?
આ સેક્ટર મોટાભાગે અસંગઠિત છે, પરંતુ હવે કોર્ટની કડક દેખરેખને કારણે કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ (Compliance Cost) વધવાની પૂરી શક્યતા છે. ઉત્પાદકોએ હવે કડક અને વધુ મોંઘી પ્રદૂષણ-નિયંત્રણ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવો પડી શકે છે. જે રોકાણકારોનું એક્સપોઝર ફટાકડા કે કેમિકલ સેક્ટર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓમાં છે, તેમણે ચેતતા રહેવાની જરૂર છે. આગામી સમયમાં સરકારી પ્રતિબંધો અને અદાલતના આદેશો માર્કેટ પર સીધી અસર કરી શકે છે.