આજે, 13 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, ભારતીય શેરબજારના બે મુખ્ય સૂચકાંકો, Sensex અને Nifty, માં 0.31% નો તફાવત જોવા મળ્યો. Sensex 0.15% વધ્યો જ્યારે Nifty 0.16% ઘટ્યો. આ અસામાન્ય તફાવત Sensex ની સાપ્તાહિક એક્સપાયરી (weekly expiry) ના દિવસે જોવા મળ્યો, કારણ કે બજારમાં તાજેતરમાં રજૂ થયેલી નવી ક્લોઝિંગ ઓક્શન સિસ્ટમ (CAS) ને કારણે ફેરફારો થઇ રહ્યા છે.
બજારમાં કેમ જોવા મળ્યો તફાવત?
ગુરુવારે, 13 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, ભારતીય શેરબજારમાં એક અસામાન્ય ઘટના બની, જ્યાં BSE Sensex અને NSE Nifty વચ્ચે પ્રદર્શનમાં સ્પષ્ટ તફાવત જોવા મળ્યો. BSE Sensex 0.15% વધીને 78,079.96 પર બંધ રહ્યો, જ્યારે NSE Nifty 50 0.16% ઘટીને 24,395.85 પર સ્થિર થયો. આ બંને સૂચકાંકો વચ્ચે કુલ 0.31% નો તફાવત નોંધાયો, જે રોકાણકારો અને ટ્રેડર્સ માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
નવી ઓક્શન સિસ્ટમની અસર
આ તફાવતનું એક મુખ્ય કારણ Sensex ની સાપ્તાહિક ઓપ્શન્સ એક્સપાયરી (weekly options expiry) હતી. આ ઉપરાંત, બજાર પ્રવૃત્તિઓ નવી ક્લોઝિંગ ઓક્શન સિસ્ટમ (CAS) થી પ્રભાવિત હતી, જે 3 ઓગસ્ટ, 2026 થી લાગુ કરવામાં આવી છે. આ નવી સિસ્ટમ, જે પહેલાના 30-મિનિટના Volume Weighted Average Price (VWAP) પદ્ધતિને બદલે છે, તેમાં હવે 3:15 PM થી 3:30 PM દરમિયાન 15-મિનિટનું ઓક્શન સેશન યોજાય છે. આનો ઉદ્દેશ F&O-eligible શેરો માટે દિવસના અંતે ભાવની શોધ (price discovery) સુધારવાનો છે.
વોલેટિલિટી અને બ્રોકર્સનો અભિગમ
જોકે નવી સિસ્ટમનો હેતુ પારદર્શક ક્લોઝિંગ પ્રાઈસ આપવાનો છે, તેના અમલીકરણ સમયે થોડી વોલેટિલિટી (volatility) જોવા મળી રહી છે. બ્રોકર્સ અને રોકાણકારો નવી 15-મિનિટની વિન્ડોને અનુરૂપ પોતાની ટ્રેડિંગ સ્ટ્રેટેજી ગોઠવી રહ્યા છે, જેના કારણે ખરીદી અને વેચાણની પ્રવૃત્તિઓમાં તફાવત જોવા મળી શકે છે. SEBI પણ બ્રોકર્સ સાથે મળીને આ સિસ્ટમને સુધારવા અને લિક્વિડિટી (liquidity) વધારવા માટે કામ કરી રહી છે.
બાહ્ય પરિબળો અને બ્રોડર માર્કેટ
CAS અને એક્સપાયરી દિવસના ટેકનિકલ ગોઠવણો ઉપરાંત, ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ જેવા બાહ્ય પરિબળોએ પણ બજારના સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ બનાવ્યું છે. આ કારણોસર, જ્યારે બેન્ચમાર્ક સૂચકાંકોમાં તફાવત જોવા મળ્યો, ત્યારે બ્રોડર માર્કેટ (broader market) માં સ્થિતિસ્થાપકતા જોવા મળી, જેમાં મિડ-કેપ (mid-cap) અને સ્મોલ-કેપ (small-cap) સૂચકાંકો સકારાત્મક રીતે બંધ થયા.
આગળ શું?
આગામી અઠવાડિયામાં રોકાણકારો માટે મુખ્ય બાબત એ જોવાની રહેશે કે બજાર નવી ઓક્શન ફ્રેમવર્ક હેઠળ કેટલી સ્થિરતા દર્શાવે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (mutual funds) અને પ્રોપરાઇટરી ટ્રેડર્સ (proprietary traders) ની ભાગીદારી વધતાં, CAS ની દૈનિક સૂચકાંક હલનચલન પર અસર વધુ અનુમાનિત બનવાની અપેક્ષા છે.