Reliance Industries એ સર્જ્યો ઇતિહાસ: $124 બિલિયન આવક, પ્રથમ ભારતીય કંપની
Reliance Industries Limited (RIL) એ કોર્પોરેટ જગતમાં એક નવો અધ્યાય લખ્યો છે. કંપની $120 બિલિયનના આવક માર્કને પાર કરનાર પ્રથમ ભારતીય કંપની બની ગઈ છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે, RIL એ $124 બિલિયનની આવક નોંધાવી છે, જે ચેરમેન મુકેશ અંબાણીના નેતૃત્વ હેઠળ એક મોટી સિદ્ધિ છે. આ પ્રભાવશાળી આવક સાથે, કંપનીએ $21.9 બિલિયનનો EBITDA અને $10.1 બિલિયનનો નેટ પ્રોફિટ પણ નોંધાવ્યો છે.
FY26 માટેનો આ નેટ પ્રોફિટ પણ ભારતીય કંપનીઓ માટે એક રેકોર્ડ છે. તે ભારતની ત્રણ સૌથી મોટી IT કંપનીઓ - Tata Consultancy Services (TCS), Infosys, અને HCL Technologies - ના સંયુક્ત પ્રોફિટ કરતાં પણ વધારે છે. આ RIL ની વધતી સ્પર્ધાત્મક ધારને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે.
વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણો અને બજાર સ્થિતિ
RIL ના સતત વિસ્તરણ પાછળ તેના વૈવિધ્યસભર વ્યવસાયો છે. ડિજિટલ ડિવિઝન, Jio, સબસ્ક્રાઇબર વૃદ્ધિ અને 5G તથા ફિક્સ્ડ બ્રોડબેન્ડ સેવાઓના અપનાવવાને કારણે EBITDA માં 18% વર્ષ-દર-વર્ષ (year-on-year) વધારો જોવા મળ્યો. Reliance Retail ની આવક 8% વધી, જ્યારે ફેશન અને લાઇફસ્ટાઇલ સેગમેન્ટમાં ધીમી માંગ હોવા છતાં હાઇપરલોકલ કોમર્સમાં વિસ્તરણને કારણે સંતુલન જાળવવામાં મદદ મળી. સ્થિર Oil to Chemicals (O2C) વ્યવસાયે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો અને બજારના ઉતાર-ચઢાવ છતાં 10% EBITDA વૃદ્ધિ હાંસલ કરી.
21 મે, 2026 સુધીમાં, Reliance Industries (RELI) ના શેર આશરે ₹1,354.50 INR પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા, જેનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન લગભગ ₹18.33 ટ્રિલિયન હતું. કંપનીનો છેલ્લા બાર મહિનાનો P/E રેશિયો 22.39 છે, જે તેના 10-વર્ષના મધ્યક (median) ની નજીક અને Oil & Gas ઉદ્યોગના સરેરાશ કરતાં વધારે છે. Bharti Airtel જેવી સ્પર્ધકો અને Infosys જેવી IT ફર્મ્સ અલગ-અલગ વેલ્યુએશન મલ્ટિપલ્સ પર ટ્રેડ થાય છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં Reliance નો P/E રેશિયો માર્ચ 2022 માં 31.0x ના શિખરે પહોંચ્યો હતો અને માર્ચ 2023 માં 23.3x ના નીચા સ્તરે ગયો હતો.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ અને ભવિષ્યનું આઉટલૂક
ધીરુભાઈ અંબાણી દ્વારા ટેક્સટાઇલ ટ્રેડિંગ વ્યવસાય સાથે કંપનીની સ્થાપનાના 60 વર્ષ પછી, તેમના પુત્ર મુકેશ અંબાણીએ Reliance ને વૈશ્વિક કોંગ્લોમેરેટમાં પરિવર્તિત કરી દીધું છે. $124 બિલિયનની આવક સાથે, RIL એશિયાની સૌથી મોટી કંપનીઓમાં સ્થાન પામી છે અને માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન અને આવક બંનેની દ્રષ્ટિએ ભારતની સૌથી મોટી જાહેર કંપની છે. કંપની ડિજિટલ અને રિટેલ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિની સંભાવના સાથે ઝડપી લક્ષ્ય સિદ્ધિ માટે તૈયાર છે. આ ઉપરાંત, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને સૌર ઉત્પાદન સહિત Reliance ના નવા ઉર્જા સાહસો ચોથા મુખ્ય વૃદ્ધિ આધારસ્તંભ બનવાની સંભાવના છે.
સંભવિત જોખમો અને ચિંતાઓ
તેની સફળતાઓ છતાં, Reliance Industries ટીકાનો સામનો કરી રહી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં રાજકીય ભ્રષ્ટાચાર, ભત્રીજાવાદ, છેતરપિંડી, નાણાકીય મેનીપ્યુલેશન અને ગ્રાહકો તથા કુદરતી સંસાધનોના શોષણનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. રેગ્યુલેટરી ફાઇલિંગ્સ ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ પ્રવૃત્તિ સૂચવે છે, જેમાં ફોર્મ 4 ડિસ્ક્લોઝર કંપનીના ઇનસાઇડર્સ દ્વારા શેર માલિકીમાં ફેરફાર દર્શાવે છે. તાજેતરની શેરધારક મીટિંગમાં એક પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળી ન હતી જેમાં નિર્દેશકોને બહુમતી મત મેળવવામાં નિષ્ફળ ગયાના નવ મહિનાની અંદર બોર્ડ છોડવાની જરૂર પડશે, જે સંભવિત ગવર્નન્સ ચિંતાઓ સૂચવે છે. કંપની 0.44 નો ડેટ-ટુ-ઇક્વિટી રેશિયો જાળવી રહી છે, જે લેવરેજનું મધ્યમ સ્તર દર્શાવે છે.
