QS Asia Rankings 2027 માં ભારતની કુલ **325** સંસ્થાઓ સામેલ થઈ છે, જે એશિયામાં બીજો સૌથી મોટો આંકડો છે. જો કે, આમાંની **71%** યુનિવર્સિટીઓના રેન્કિંગમાં ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ક્વોન્ટિટી અને ક્વોલિટી વચ્ચેના સંઘર્ષને દર્શાવે છે.
QS World University Rankings: Asia 2027 ના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતીય ઉચ્ચ શિક્ષણના લેન્ડસ્કેપમાં મોટો વિસ્તાર જોવા મળ્યો છે. દેશની વધુ 34 યુનિવર્સિટીઓ આ યાદીમાં ઉમેરાઈ છે, જેનાથી ભારત એશિયામાં બીજા નંબરનું સૌથી વધુ પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતું સિસ્ટમ બની ગયું છે. જોકે, આ વધારાની સામે 71% સંસ્થાઓના રેન્કિંગમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ટોચની સંસ્થાઓનું પ્રદર્શન કેવું રહ્યું?
ભારતની ટોચની સંસ્થાઓ પણ પોતાની સ્થિતિ જાળવી શકી નથી. IIT Delhi, જે દેશની સૌથી ઊંચા ક્રમની સંસ્થા છે, તે 66મા સ્થાને પહોંચી ગઈ છે. આ જ રીતે IISc Bangalore 79મા અને IIT Bombay 83મા ક્રમે આવી ગયું છે. Delhi University તો હવે ટોપ 100 ની યાદીમાંથી બહાર નીકળીને 106મા સ્થાને ફેંકાઈ ગઈ છે. નોંધનીય છે કે આ સંસ્થાઓ સરકારી કે બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ છે, તેથી આ ઘટાડો તેમના શૈક્ષણિક પ્રદર્શન અને રિસર્ચ આઉટપુટ સાથે જોડાયેલો છે.
સંશોધન અને ગુણવત્તાનો પેરાડોક્સ
ભારતની સંસ્થાઓ ક્વોન્ટિટીમાં મજબૂત છે. રિસર્ચમાં 5 યુનિવર્સિટીઓ 'Papers Per Faculty' માં ટોપ 10 માં છે, અને 15 સંસ્થાઓમાં PhD ફેકલ્ટીના પ્રમાણ બાબતે એશિયામાં મોખરે છે. પરંતુ પડકાર આ રિસર્ચને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા અપાવવાનો છે. 'Citations Per Paper' કેટેગરીમાં માત્ર 3 ભારતીય સંસ્થાઓ ટોપ 50 માં સ્થાન મેળવી શકી છે, જે સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે આપણા રિસર્ચનો પ્રભાવ હજુ મર્યાદિત છે.
એમ્પ્લોયબિલિટીમાં ભારત મજબૂત
એક રાહતની વાત એ છે કે રોજગારની દૃષ્ટિએ ભારતીય સંસ્થાઓનો દબદબો અકબંધ છે. IIT Bombay અને IIT Delhi હજુ પણ 'Employer Reputation' માં ટોપ 10 માં સ્થાન ધરાવે છે, જે દર્શાવે છે કે ઉદ્યોગોમાં અહીંના ગ્રેજ્યુએટ્સની માંગ ખૂબ જ મજબૂત છે. હવે ભવિષ્યનો આધાર National Education Policy 2020 ના અસરકારક અમલીકરણ અને વૈશ્વિક સ્તરે રિસર્ચ કોલાબોરેશન વધારવા પર રહેશે.