કેન્દ્ર સરકાર અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે શુક્રવારે થયેલી મંત્રણા નિષ્ફળ રહી છે. શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ પૂરી ન થતાં જંતર-મંતર ખાતેનો વિરોધ યથાવત છે. સરકારે પરીક્ષા સુધારા અને કાયદાકીય કેસો અંગે આશ્વાસન આપ્યું છે, પરંતુ રાજધાનીમાં સુરક્ષા વધારવામાં આવી છે.
Detailed Coverage
શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની માંગ પર મડાગાંઠ
કેન્દ્રીય સરકાર અને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ કરી રહેલા પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે શુક્રવાર, જુલાઈ ૨૪, ૨૦૨૬ સુધીમાં મંત્રણાઓ નિષ્ફળ રહી છે. સરકારના પ્રતિનિધિઓએ, જેમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા અને કેન્દ્રીય મંત્રી જીતેન્દ્ર સિંહનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરી હતી, પરંતુ મંત્રીને હટાવવાની મુખ્ય માંગ હજુ પણ વિવાદનું કેન્દ્ર બની રહી છે.
સરકારનું વલણ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની કોઈ યોજના નથી અને તેમને પક્ષનું સંપૂર્ણ સમર્થન છે. આ અસ્વીકાર છતાં, કેન્દ્ર સરકારે પરીક્ષાની અખંડિતતા અને પેપર લીક જેવી ચિંતાઓને કારણે શરૂ થયેલા આંદોલનના અન્ય પાસાઓને સંબોધવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જંતર-મંતર ખાતે ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા, જે હવે બીજા મહિનામાં પ્રવેશી ચૂકી છે, સરકારે સુરક્ષા વધારવા માટે છત્તીસગઢથી સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) ની ૧૦ વધારાની કંપનીઓ દિલ્હીમાં મોકલી છે.
અન્ય માંગણીઓ પર પ્રગતિ
વિરોધના ગૌણ મુદ્દાઓ પર કેટલીક પ્રગતિ નોંધાઈ છે. કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકે ગુરુવારે સરકારી મધ્યસ્થીઓ પાસેથી ખાતરી મળ્યા બાદ પોતાનો ૨૬ દિવસનો ઉપવાસ તોડ્યો હતો. સરકારે પરીક્ષા સુધારા, ખાસ કરીને પેપર લીક સંબંધિત ચિંતાઓને સંબોધવા માટે ચર્ચા કરવાની ઈચ્છા દર્શાવી છે. વધુમાં, અધિકારીઓએ તાજેતરમાં સંસદ તરફ કૂચ કરનારા શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ સામે કાયદેસર કાર્યવાહી ન કરવા અંગે હકારાત્મક વલણ દર્શાવ્યું છે. NEET પેપર લીક કૌભાંડથી પ્રભાવિત પરિવારોના સંભવિત વળતર અંગે પણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જે વિદ્યાર્થીઓના આંદોલનનું મુખ્ય કારણ રહ્યું છે.
વડાપ્રધાનનો સુધારા પર ભાર
જ્યારે સરકારે વાટાઘાટોમાં ભાગ લીધો છે, ત્યારે નેતૃત્વએ મંત્રીઓની જવાબદારીને બદલે પ્રણાલીગત ફેરફારો પર જાહેર સંદેશાવ્યવહાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં પરીક્ષા પેપર લીક કેસોને હેન્ડલ કરવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ યોજનાઓની રૂપરેખા આપી હતી, જેમાં વિદ્યાર્થીઓ અને બેરોજગાર યુવાનોના હિતોના રક્ષણ માટે પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો. જોકે, આ નીતિ ફોકસ શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની ચોક્કસ માંગને સંતોષી શક્યું નથી. CJP નેતાઓએ આ માંગને 'વાટાઘાટો ન કરી શકાય તેવી' ગણાવી છે અને તેમના આંદોલનમાં વધુ તીવ્રતા લાવવાની ચેતવણી આપી છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર દ્વારા પરીક્ષાની અખંડિતતા માટે સૂચિત સુધારા અને ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટનું વચન પરિસ્થિતિને સ્થિર કરી શકે છે કે કેમ, અથવા ચાલુ વિરોધ પ્રદર્શનો રાજધાનીમાં વધુ સામાજિક અને સુરક્ષા વિક્ષેપો તરફ દોરી જશે. આગામી વિકાસ મોટાભાગે સરકાર દ્વારા વચનબદ્ધ શિક્ષણ સુધારા માટે નક્કર સમયરેખા પૂરી પાડવામાં આવે છે કે કેમ, અથવા નિષ્ફળ વાટાઘાટો બાદ પ્રદર્શનકારીઓ તેમની કાર્યવાહીને વધુ તીવ્ર બનાવવાનો નિર્ણય લે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.