ભારતમાં નોટબુકની આયાત (Imports) પહેલી છ માસિક ગાળામાં **5 ગણી** વધીને **₹22.36 કરોડ** પર પહોંચી ગઈ છે. સ્થાનિક ઉત્પાદકો હવે **9-10%** ની સેફગાર્ડ ડ્યુટીની માંગ કરી રહ્યા છે.
સ્થાનિક નોટબુક ઉત્પાદકો પર દબાણ
ભારતમાં નોટબુકના સ્થાનિક ઉત્પાદકો હાલમાં ભારે નાણાકીય દબાણ હેઠળ છે. તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં નોટબુકની આયાતમાં પાંચ ગણો વધારો થયો છે. જાન્યુઆરીથી જૂન દરમિયાન, નોટબુકની આયાત ₹22.36 કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ, જ્યારે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં આ આંકડો માત્ર ₹3.65 કરોડ હતો. આ અચાનક થયેલા વધારાને કારણે સ્થાનિક ઉત્પાદનોની સ્પર્ધાત્મકતા પર ચિંતા વધી છે.
સ્થાનિક ઉત્પાદકો માટે ટેક્સની અડચણો
આ સમસ્યાનું મુખ્ય કારણ ટેક્સ માળખું છે. વર્તમાન નિયમો મુજબ, નોટબુક પર 'શૂન્ય' ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) લાગુ પડે છે. ભલે તે ગ્રાહકો માટે ફાયદાકારક લાગે, પરંતુ ઉત્પાદકો માટે તે એક મોટો પડકાર છે. ફાઈનલ પ્રોડક્ટ પર GST ન હોવાને કારણે, કંપનીઓ કાગળ, બાઈન્ડિંગ મટીરીયલ્સ અને શાહી જેવા કાચા માલ પર ચૂકવેલા ટેક્સનો ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) તરીકે લાભ લઈ શકતી નથી. આનો અર્થ એ થયો કે ઉત્પાદન સામગ્રી પર ચૂકવાયેલો ટેક્સ અંતિમ ઉત્પાદનની કિંમતમાં જ સમાઈ જાય છે, જેના કારણે સ્થાનિક નોટબુકનું ઉત્પાદન વધુ મોંઘું બને છે.
વેપાર કરારોની અસર
સ્થાનિક ઉત્પાદકોનો દાવો છે કે તેઓ એવી આયાતી વસ્તુઓ સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે જેમને નોંધપાત્ર ટેક્સ લાભ મળે છે. ખાસ કરીને ASEAN દેશોમાંથી આવતી ઘણી નોટબુક ભારત-ASEAN ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ને કારણે શૂન્ય બેઝિક કસ્ટમ્સ ડ્યુટી (BCD) અને શૂન્ય ઇન્ટિગ્રેટેડ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (IGST) પર આવે છે. આનાથી વિદેશી સપ્લાયર્સને સ્થાનિક ઉત્પાદકોની સરખામણીમાં મોટો ભાવ ફાયદો મળે છે, જેમને ઉત્પાદન પરના છૂપા ટેક્સનો બોજ સહન કરવો પડે છે.
સેફગાર્ડ ડ્યુટીની માંગ
આ પરિસ્થિતિઓના જવાબમાં, ઓલ ઈન્ડિયા નોટબુક મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (AINMA) એ સરકાર પાસે હસ્તક્ષેપની સત્તાવાર માંગ કરી છે. ઉદ્યોગ સંસ્થા એક્સરસાઇઝ બુક્સ પર 9% થી 10% ની તાત્કાલિક સેફગાર્ડ અથવા વળતરરૂપ ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીની માંગ કરી રહી છે. ઉત્પાદકો માને છે કે આ પગલાં ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટનો લાભ ન મળવાને કારણે થતા ખર્ચના ગેરલાભને સરભર કરવામાં મદદ કરશે અને વિદેશી સપ્લાયર્સ સામે સમાન સ્તરનું મેદાન પૂરું પાડશે.
ઉદ્યોગનો દાવો છે કે તેઓ સંરક્ષણવાદ માંગી રહ્યા નથી, પરંતુ એક વાજબી વાતાવરણ ઈચ્છી રહ્યા છે જ્યાં સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વર્તમાન ટેક્સ ડિઝાઇન દ્વારા સજા ન થાય. સ્ટેશનરી અને પેપર પ્રોડક્ટ સેક્ટર માટે આ એક મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે માર્જિન પર સતત દબાણ સ્થાનિક ઉત્પાદન એકમોની લાંબા ગાળાની સદ્ધરતાને અસર કરી શકે છે. હિતધારકો માટે આગામી મુખ્ય અપડેટ સરકારનો નિર્ણય હશે કે શું વિનંતી કરેલી સેફગાર્ડ ડ્યુટી લાગુ કરવામાં આવે છે અથવા સ્થાનિક ઉત્પાદકો પરનો બોજ ઘટાડવા માટે ટેક્સ માળખામાં ગોઠવણ કરવામાં આવે છે.