નાગા શાંતિના પ્રણેતા નિકેતુ ઇરાલુનું 91 વર્ષની વયે નિધન: સમાધાનના શિલ્પકાર

ઉત્તર-પૂર્વના સૌથી આદરણીય વ્યક્તિત્વોમાંના એક અને નાગાલેન્ડમાં શાંતિના મુખ્ય અવાજ, નિકેતુ ઇરાલુનું 18 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ 91 વર્ષની વયે નિધન થયું. તેમના અવસાન સાથે એક છ-દાયકાની લાંબી યાત્રાનો અંત આવ્યો છે, જે એક એવા પ્રદેશમાં સેતુ-નિર્માણ અને સંઘર્ષ નિવારણ માટે સમર્પિત હતી જેણે જટિલ સામાજિક અને રાજકીય પરિવર્તનોનો સામનો કર્યો છે.

1935 માં ખોનોમામાં જન્મેલા, શ્રી ઇરાલુ નાગા સમાજની અંદર અને બહારની શાંતિની શોધના પર્યાય બની ગયા. ભલે તેઓ નાગા વિદ્રોહના પ્રણેતા અંગામી ઝપુ ફિઝોના સંબંધી હતા, શ્રી ઇરાલુએ નૈતિક નેતૃત્વ, સંવાદ અને સમાધાન પર કેન્દ્રિત માર્ગ પસંદ કર્યો. તેઓ ફોરમ ફોર નાગા રિકોન્સિલિયેશન (FNR) ના મુખ્ય વ્યક્તિ અને Initiatives of Change, જે અગાઉ Moral Re-Armament તરીકે ઓળખાતું હતું, તેના લાંબા સમયથી સભ્ય હતા, જે વિશ્વાસ-નિર્માણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી સંસ્થા છે.

તેમનું કાર્ય ફક્ત રાજકીય શાંતિ પ્રક્રિયાઓ સુધી મર્યાદિત નહોતું. 1980 અને 1990 ના દાયકામાં, તેમણે સ્થાનિક યુવાનોમાં ડ્રગના દુરૂપયોગના વધતા જતા કેસોને પહોંચી વળવા નાગા મધર્સ એસોસિએશન સાથે ગાઢ રીતે કામ કર્યું. તેમના ઘર, જેને "કેરુન્યુ કી" અથવા "હાઉસ ઓફ લિસનિંગ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, ત્યાં સલામત સ્થળો બનાવીને, તેમણે વિવિધ પૃષ્ઠભૂમિના વ્યક્તિઓને રચનાત્મક સંવાદમાં જોડાવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું. નાગાલેન્ડના મુખ્યમંત્રી નેઇફિયુ રિયો સહિત રાજ્યના નેતાઓએ રાજ્યની પ્રગતિમાં તેમના જ્ઞાન અને યોગદાનની જાહેરમાં સ્વીકૃતિ આપી છે.

એક નિરીક્ષકના દ્રષ્ટિકોણથી, નિકેતુ ઇરાલુનું જીવન ઉત્તર-પૂર્વમાં સ્થિરતાના મહત્વની સાક્ષી પૂરે છે. વ્યાપક ભારતીય અર્થતંત્ર માટે, પ્રદેશનો વિકાસ તેની લાંબા ગાળાની શાંતિ અને સુરક્ષા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલો છે. જ્યારે શ્રી ઇરાલુનું અવસાન પ્રદેશના સામાજિક તાણાવાણા માટે એક મોટી ખોટ છે, ત્યારે તેમના દ્વારા પોષિત શાંતિ પ્રક્રિયાઓ આર્થિક વૃદ્ધિ અને પ્રાદેશિક એકીકરણ માટે જરૂરી સ્થિરતાનો આધારસ્તંભ બની રહી છે. શ્રી ઇરાલુ એક જાહેર વ્યક્તિ અને શાંતિ કાર્યકર હોવાથી, આ ઘટનામાં કોઈ કોર્પોરેટ એન્ટિટી, શેરબજારની હિલચાલ અથવા નાણાકીય ફાઇલિંગ સામેલ નથી. તેમના જીવનની અસર તેમણે સેવા આપેલા પ્રદેશની સ્થિરતામાં રહેલી છે.