National Highways Authority of India (NHAI) હવે 'Multi-Lane Free Flow' ટેકનોલોજી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. નવા નિયમ મુજબ, ટોલ પ્લાઝાને હવે માત્ર **૮ લેન** સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવશે, જેનાથી જમીનનો વપરાશ ઘટશે અને રોડ પ્રોજેક્ટ્સની ગતિ વધશે.
નવું મોડલ અને ટેકનોલોજી
પરંપરાગત રીતે હાઇવે પર ઘણી વખત ૩૨ લેન સુધીના મોટા ટોલ પ્લાઝા બનાવવા પડતા હતા, પરંતુ હવે NHAI એ તેને ઘટાડીને મહત્તમ ૮ લેન સુધી કરી દીધા છે. આ માટે હવે ફિઝિકલ બૂથને બદલે ઓવરહેડ ગેન્ટ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જે ANPR (Automatic Number Plate Recognition) અને RFID ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે. આ સુવિધાથી વાહનોને રોકાયા વગર ટોલ ટેક્સ ચૂકવવો શક્ય બનશે, જેનાથી ટ્રાફિકની સમસ્યામાં પણ ઘટાડો થશે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓ માટે તક
રોડ ડેવલપર્સ માટે આ એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. અત્યાર સુધી મોટા ટોલ પ્લાઝા માટે મોટી માત્રામાં જમીન સંપાદિત કરવી એક મોટું સંકટ હતું, ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોની નજીક. હવે ઓછી જમીનની જરૂરિયાતને કારણે પ્રોજેક્ટ્સની આર્થિક વ્યવહારુતા (financial viability) સુધરશે અને કેપિટલ ખર્ચમાં પણ મોટો ઘટાડો જોવા મળશે.
જોખમો અને પડકારો
જોકે, આ ટેકનોલોજી-આધારિત સિસ્ટમ કેટલી સચોટ સાબિત થાય છે તે જોવું મહત્વનું છે. જો ANPR કે RFID સિસ્ટમમાં કોઈ ખામી સર્જાય, તો હાઇવે ઓપરેટર્સને રેવન્યુ લીકેજનું જોખમ રહેલું છે. આ ઉપરાંત, કંપનીઓએ તેમના બેક-એન્ડ સોફ્ટવેર અને ડેટા મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમમાં પણ ધરખમ ફેરફારો કરવા પડશે.