Singareni Collieries: 40 લાખ ટન કોલસો ગાયબ? ₹1600 કરોડના કૌભાંડની તપાસની માંગ

કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રી જી. કિશન રેડ્ડીએ સિંગારેની કોલિયેરીઝ કંપની લિમિટેડ (SCCL) માંથી કથિત રીતે **40 લાખ ટન** કોલસાના ગુમ થવા અંગે તપાસની માંગ કરી છે. આ ગાયબ થયેલા કોલસાની કિંમત આશરે **₹1,600 કરોડ** આંકવામાં આવી રહી છે. આ ઘટના કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિ અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે સામે આવી છે, જેમાં રાજ્ય સરકાર પર **₹51,500 કરોડ** થી વધુની બાકી નીકળતી રકમના અહેવાલો પણ છે. આ મુદ્દો ખાણકામ ક્ષેત્રમાં ઓપરેશનલ જોખમો અને મજબૂત ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડે છે.

શું થયું?

કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રી જી. કિશન રેડ્ડીએ તેલંગાણા સરકારને સિંગારેની કોલિયેરીઝ કંપની લિમિટેડ (SCCL) ના પરિસર માંથી કથિત રીતે 40 લાખ ટન કોલસાના ગુમ થવા અંગે સત્તાવાર રીતે પત્ર લખ્યો છે. આ કોલસાના ભંડારની કિંમત આશરે ₹1,600 કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. 10 જૂન, 2026 ના રોજ મુખ્યમંત્રી એ. રેવન્થ રેડ્ડીને સંબોધેલા પત્રમાં, કેન્દ્રીય મંત્રીએ આ મામલે તાત્કાલિક તપાસની વિનંતી કરી છે. આ તપાસનો ઉદ્દેશ્ય આ અહેવાલોની ચકાસણી કરવાનો અને કંપનીની આંતરિક નિયંત્રણોની અસરકારકતા તપાસવાનો છે. મંત્રીએ રાજ્ય વહીવટીતંત્રને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે અદ્યતન ટેકનોલોજી-આધારિત દેખરેખ પ્રણાલી અમલમાં મૂકવાનું પણ સૂચન કર્યું છે.

નાણાકીય પરિપ્રેક્ષ્ય

SCCL માટે આ એક પડકારજનક સમયમાં બની રહ્યું છે. કંપની એક સંયુક્ત સાહસ (Joint Venture) છે, જેમાં તેલંગાણા સરકારનો 51% હિસ્સો છે અને કેન્દ્ર સરકારનો બાકીનો 49% હિસ્સો છે. નોંધાયેલા કોલસાની અછત ઉપરાંત, કંપની ગંભીર નાણાકીય તણાવનો સામનો કરી રહી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે રાજ્ય સરકાર કંપનીને ₹51,500 કરોડ થી વધુની બાકી નીકળતી રકમ ચૂકવવાની બાકી છે. આ મોટી બાકી રકમ કંપનીની નવી ખાણકામ યોજનાઓમાં ભંડોળ પૂરું પાડવાની, સાધનો અપગ્રેડ કરવાની અથવા કાર્યક્ષમ કામગીરી જાળવવાની ક્ષમતાને પ્રતિબંધિત કરી શકે છે. સરકારી વિભાગો અથવા વીજળી ઉપયોગિતાઓ તરફથી ચુકવણીમાં સતત વિલંબ એ જાહેર ક્ષેત્રના ખાણકામ અને વીજ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમમાં એક જાણીતો પડકાર છે, જે ઘણીવાર રોકડ પ્રવાહની મર્યાદાઓ ઊભી કરે છે.

ખાણકામમાં ઓપરેશનલ જોખમો

SCCL જેવી મોટી-પાયે સંસાધન નિષ્કર્ષણમાં સામેલ કંપનીઓ માટે, ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટ એક નિર્ણાયક ઓપરેશનલ કાર્ય છે. કોલસાનું ખાણકામ, પછી ભલે તે ઓપન-કાસ્ટ હોય કે અંડરગ્રાઉન્ડ, તેમાં વિશાળ સંગ્રહ વિસ્તારો અને જટિલ લોજિસ્ટિક્સનો સમાવેશ થાય છે, જે તેને ચોરી અથવા હિસાબી વિસંગતતાઓ માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે. તપાસની વિનંતી ડિજિટલ દેખરેખ પ્રણાલીઓના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડે છે, જેમ કે ઓટોમેટેડ વેબ્રિજ, સીસીટીવી સર્વેલન્સ અને RFID-આધારિત ટ્રેકિંગ, જે આધુનિક ખાણકામ કામગીરીમાં સામાન્ય છે. આ પ્રણાલીઓમાં કોઈપણ નિષ્ફળતા નાણાકીય નુકસાન તરફ દોરી શકે છે અને શાસન તથા દેખરેખ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરી શકે છે.

રોકાણકારોએ શું ટ્રેક કરવું જોઈએ?

વીજળી અને કોલસા ક્ષેત્રના રોકાણકારો ઘણીવાર નાણાકીય પ્રાપ્તિ અને ઓપરેશનલ પારદર્શિતા બંનેમાં સ્થિરતા શોધે છે. તાત્કાલિક ટ્રેક કરી શકાય તેવી બાબત એ છે કે રાજ્ય સરકાર પૂછપરછની વિનંતી પર કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે અને કંપનીના ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટની તપાસ અથવા ઓડિટના પરિણામો શું આવે છે. વધુમાં, બજાર સંભવતઃ બાકી નીકળતી મોટી રકમોના સંગ્રહ અંગેના અપડેટ્સને ટ્રેક કરશે, કારણ કે આ સીધી રીતે કંપનીની નાણાકીય તરલતા અને ભવિષ્યની માંગને પહોંચી વળવાની તેની ક્ષમતાને અસર કરે છે. આંતરિક નિયંત્રણોમાં સુધારા અથવા તકનીકી અપગ્રેડ અંગે મેનેજમેન્ટની ટિપ્પણીઓ પણ કંપનીના લાંબા ગાળાના ઓપરેશનલ સ્વાસ્થ્યનું મૂલ્યાંકન કરતા હિતધારકો માટે મુખ્ય સંકેત હશે.