પૂર્વ ઇલેક્શન કમિશનર અશોક લવાસાએ મતદાર નોંધણી માટેના ફોર્મમાં એકતરફી ફેરફાર કરવાના Election Commission ના અધિકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. આ વિવાદ હવે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે.
પૂર્વ ઇલેક્શન કમિશનર અશોક લવાસાએ ઇલેક્શન કમિશન ઓફ ઈન્ડિયા (ECI) ની કામગીરી પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ખાસ કરીને 'ફોર્મ 6' માં સરકારની મંજૂરી વગર કરાયેલા ફેરફારોને તેમણે કાયદાકીય રીતે પડકાર્યા છે. લવાસાના મતે, મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવાની પ્રક્રિયામાં કોઈપણ ફેરફાર નિર્ધારિત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી શકે નહીં.
આંતરિક મતભેદ અને સુપ્રીમ કોર્ટની એન્ટ્રી
આ વિવાદ માત્ર એક ફોર્મ પૂરતો મર્યાદિત નથી. હાલના બે કમિશનરો, સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોષી, પણ અનેક નિર્ણયો પર વાંધો ઉઠાવી ચૂક્યા છે, જે તેમના ધ્યાનમાં લાવ્યા વગર લેવામાં આવ્યા હતા. આ આંતરિક સંઘર્ષ હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. કોર્ટે ECI ને તમામ સંબંધિત રેકોર્ડ્સ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, જોકે હાલમાં ચીફ ઇલેક્શન કમિશનરને સસ્પેન્ડ કરવાનો કોઈ વચગાળાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો નથી.
પારદર્શિતા અને ટેકનોલોજીનો મુદ્દો
આ સમગ્ર મામલાનું કેન્દ્રબિંદુ 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' પ્રક્રિયા છે. મતદારોની પાત્રતા નક્કી કરવા માટે વપરાતા ઓટોમેટેડ અલ્ગોરિધમ્સની પારદર્શિતા સામે લવાસા અને અન્ય નિષ્ણાતોએ શંકા વ્યક્ત કરી છે. ડર એ છે કે નવી સોફ્ટવેર સિસ્ટમ કાયદેસરના મતદારોને બહાર કરી શકે છે અને રજિસ્ટ્રેશન અધિકારીઓની સત્તા પર પણ કાપ મૂકી શકે છે.
સંસ્થાકીય ગરિમા પર પ્રશ્નચિહ્ન
કોઈપણ બંધારણીય સંસ્થામાં જ્યારે આંતરિક અસંતોષ અને પારદર્શિતાનો અભાવ જોવા મળે, ત્યારે તેની અસર શાસન વ્યવસ્થા પર પડે છે. રોકાણકારો અને નાગરિકો હવે સુપ્રીમ કોર્ટની આગામી સુનાવણી પર નજર રાખી રહ્યા છે, જ્યાં ECI એ પોતાની કામગીરી અને પ્રક્રિયાગત અનિયમિતતાઓના આરોપોનો જવાબ આપવો પડશે.