કેન્દ્ર સરકારે **15 ઓક્ટોબર, 2026** ના રોજ લદ્દાખ માટે એક નવો વહીવટી પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે, જે મે **2026** માં થયેલી સહમતીથી તદ્દન અલગ છે. આ ફેરફારને કારણે સ્થાનિક સ્વાયત્તતા અને વહીવટી નિયંત્રણ બાબતે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે, જે સરહદી વિસ્તારોમાં ચાલતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે જોખમી બની શકે છે.
વહીવટી માળખામાં મોટો બદલાવ
કેન્દ્ર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા નવા ડ્રાફ્ટમાં લદ્દાખની કાઉન્સિલને મજબૂત કાયદાકીય સત્તા આપવાને બદલે તેને રાષ્ટ્રપતિના નિયમો હેઠળ રાખવાની વાત કરવામાં આવી છે. અગાઉ મે 2026 માં જે સહમતી સધાઈ હતી, તેમાં બંધારણીય સુરક્ષા અને વધુ સ્વાયત્તતાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ આ પ્રસ્તાવમાં તે જોવા મળતું નથી.
સ્થાનિક સ્તરે વિરોધના મુખ્ય કારણો
ડ્રાફ્ટ મુજબ, લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર—જેમની નિમણૂક કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવે છે—તેમની પાસે કાયદાકીય નિર્ણયો પર અંતિમ મહોર મારવાની સત્તા રહેશે. લેહ અને કારગિલના સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓનું માનવું છે કે આ માળખું સ્થાનિક અમલદારી અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને સીમિત કરી દેશે. આ ડ્રાફ્ટમાં બાહ્ય કાયદાકીય દખલગીરી સામે કોઈ ચોક્કસ બંધારણીય રક્ષણ પણ આપવામાં આવ્યું નથી.
રોકાણકારો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ પર અસર
લદ્દાખમાં અત્યારે રોડ કનેક્ટિવિટી, ટનલ નિર્માણ અને પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા અનેક કરોડો રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે. આ પ્રકારના મૂડી-સઘન (Capital-intensive) પ્રોજેક્ટ્સ માટે રાજકીય સ્થિરતા અને અનુમાનિત નિયમનકારી વાતાવરણ ખૂબ જ મહત્વનું છે. કોઈપણ લાંબા ગાળાનો રાજકીય વિવાદ પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ, લેબર સપ્લાય અને ભંડોળના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે.
આગામી પગલાં
હવે તમામની નજર લેહ અને કારગિલના સંયુક્ત ફોરમ દ્વારા આપવામાં આવનારા પ્રતિસાદ પર છે. શું સરકાર આ ડ્રાફ્ટમાં ફેરફાર કરશે કે કેમ, તે જોવું મહત્વનું રહેશે. લદ્દાખના ડેવલપમેન્ટમાં રસ ધરાવતા લોકોએ કાઉન્સિલની સત્તાઓ અને સ્થાનિક નેતાઓના વલણ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.