ભારતીય સ્પોર્ટ્સ ઈકોનોમી હવે ક્રિકેટની બહાર નીકળી રહી છે. વર્ષ **2025** સુધીમાં આ માર્કેટ **₹18,864 કરોડ** સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જેમાં રોકાણકારો હવે ઈ-સ્પોર્ટ્સ અને મહિલા લીગ જેવી નવી રમતો પર દાવ લગાવી રહ્યા છે.
ભારતીય રમતગમતનું અર્થતંત્ર, જે હાલમાં લગભગ $2 બિલિયનનું છે, તેમાં મૂડી રોકાણનું નવું ચિત્ર જોવા મળી રહ્યું છે. જોકે ક્રિકેટ હજુ પણ 89% માર્કેટ શેર સાથે ટોચ પર છે, પરંતુ હવે કોર્પોરેટ જગત અને પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી ફર્મ્સ પોતાની પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફાય કરવા માટે અન્ય રમતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
ડિજિટલ અને નવી રમતો પર રોકાણકારોનો ભરોસો
રોકાણકારો એવી વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે જેમાં ઓછા ખર્ચે વધુ એન્ગેજમેન્ટ મેળવી શકાય. આ ટ્રેન્ડમાં Capri Sports અને JK Organisation ની JKC Sports જેવી કંપનીઓ અગ્રેસર છે. JKC Sports એ આવનારા 5 વર્ષમાં સ્ક્વોશ, શૂટિંગ અને રેસલિંગ જેવી રમતોમાં ₹150 કરોડ સુધીના રોકાણની જાહેરાત કરી છે. તે જ રીતે, Capri Sports એ મહિલા ફૂટબોલને પ્રોત્સાહન આપવા માટે All India Football Federation સાથે લાંબા ગાળાની ભાગીદારી કરી છે.
બીજી તરફ, Nazara Technologies ની સબસિડિયરી NODWIN Gaming જેવી કંપનીઓ ઈ-સ્પોર્ટ્સ ક્ષેત્રે ડિજિટલ સ્ટ્રીમિંગ દ્વારા કમ્યુનિટી બનાવી રહી છે. આ મોડેલમાં મોંઘા બ્રોડકાસ્ટ રાઈટ્સને બદલે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને સીધા જ ચોક્કસ દર્શકો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
શું આ રોકાણ નફાકારક સાબિત થશે?
રોકાણકારો આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ 'એક્ટિવ ફેન એન્ગેજમેન્ટ' માને છે. દર્શકો હવે માત્ર ટીવી પર મેચ જોનારા નથી રહ્યા, પણ ગેમિંગ કે લોકલ લીગમાં ભાગ લેનારા બન્યા છે. જોકે, ક્રિકેટના 89% માર્કેટ શેર સામે આ નવી રમતો માટે મોનિટાઈઝેશન એટલે કે આવક ઊભી કરવાનો પડકાર મોટો છે. લાંબા ગાળે આ કંપનીઓ કેટલી સ્ટેબલ અને રિકરિંગ ઈન્કમ જનરેટ કરી શકે છે, તેના પર જ આ સેક્ટરનું ભવિષ્ય નિર્ભર રહેશે.