ભારતના મુખ્ય જળાશયોમાં પાણીના સંગ્રહમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ૨૨ ઓક્ટોબર સુધીમાં જળાશયો માત્ર **૬૬.૭%** ક્ષમતા પર પહોંચ્યા છે, જે રવિ પાકના સીઝન માટે મોટો પડકાર બની શકે છે.
સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન (CWC) ના રિપોર્ટ મુજબ, દેશની જળ સુરક્ષા માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જાઈ છે. માત્ર એક જ સપ્તાહમાં જળાશયોના સ્તરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ૨૨ ઓક્ટોબરના ડેટા મુજબ, ૧૭૮ મુખ્ય જળાશયોમાં કુલ સંગ્રહ ઘટીને ૧૨૩.૨૨૮ બિલિયન ક્યુબિક મીટર (BCM) થઈ ગયો છે, જે ૧૫ ઓક્ટોબરે ૧૨૬.૭૧૭ BCM હતો. આ આંકડો ગયા વર્ષ અને ૧૦ વર્ષની સરેરાશ કરતા પણ ઓછો છે.
દક્ષિણ ભારતમાં સૌથી કપરી સ્થિતિ
ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો - આંધ્રપ્રદેશ, કર્ણાટક, કેરળ, તમિલનાડુ અને તેલંગાણામાં સ્થિતિ સૌથી ગંભીર છે. અહીંના જળાશયો તેમની કુલ ક્ષમતાના માત્ર ૪૨.૩૪% પાણી ધરાવે છે. તમિલનાડુના મેટ્ટુર અને વૈગઈ જેવા ડેમમાં પાણીનું સ્તર ખૂબ જ નીચું છે, જે સિંચાઈ માટે ગંભીર મર્યાદાઓ ઊભી કરી રહ્યું છે.
રવિ પાક અને અર્થતંત્ર પર શું થશે અસર?
પાણીની અછતને કારણે ઘઉં, કઠોળ અને તેલીબિયાં જેવા શિયાળુ પાકોના ઉત્પાદન પર સીધી અસર પડી શકે છે. જો સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી નહીં મળે, તો ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા છે, જે આગળ જતાં ફૂડ ઇન્ફ્લેશન (Food Inflation) વધારી શકે છે.
આ સ્થિતિની અસર ગ્રામીણ વપરાશ અને ફર્ટિલાઈઝર તેમજ પેસ્ટિસાઈડ જેવી એગ્રી-ઈનપુટ કંપનીઓ પર પણ પડી શકે છે. બજારના નિષ્ણાતો હવે રવિ પાકની વાવણીની ગતિ અને સરકારના વોટર મેનેજમેન્ટ પોલિસી પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.