ભારતમાં હોલિડે રેન્ટલ અને હોમસ્ટે માર્કેટનો દબદબો વધી રહ્યો છે. હવે આ સેક્ટરની ક્ષમતા દેશની કુલ બ્રાન્ડેડ હોટલો કરતા પણ બમણી થઈ ગઈ છે, જેનાથી પરંપરાગત હોસ્પિટાલિટી કંપનીઓ માટે સ્પર્ધા વધી છે.
ભારતીય હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રમાં પાયાનો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. વિલા, હોમસ્ટે અને સર્વિસ્ડ એપાર્ટમેન્ટ્સ જેવા વિકલ્પો પરંપરાગત બ્રાન્ડેડ હોટલો કરતા વધુ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. વર્ષ 2026 સુધીમાં, વૈકલ્પિક આવાસ (Alternative Accommodation) સેગમેન્ટ 200,000 ડિજિટલ લિસ્ટિંગ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે વાર્ષિક 26% નો ઉછાળો દર્શાવે છે. વધુ આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે, આ એસેટ્સની કુલ ક્ષમતા ભારતની કુલ બ્રાન્ડેડ હોટેલ ઇન્વેન્ટરી (આશરે 213,000 રૂમ) કરતા પણ બમણી છે.
હોટલ ઉદ્યોગમાં સપ્લાયની ખેંચ
આ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ હોટલ ઉદ્યોગમાં સપ્લાય અને ડિમાન્ડ વચ્ચેનું અંતર છે. મોટી હોટલ ચેઈન્સ નવા પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાત તો કરે છે, પરંતુ જમીન સંપાદન, વધુ મૂડી અને લાંબા પ્રોજેક્ટ ટાઈમલાઈનને કારણે કામગીરી ખૂબ ધીમી છે. આ તકનો લાભ હોલિડે રેન્ટલ સેક્ટર ઉઠાવી રહ્યું છે.
પ્રોફેશનલ મેનેજમેન્ટ તરફ પ્રયાણ
આ સેક્ટર હવે 'હોબી હોસ્ટ' મોડલમાંથી બહાર આવીને પ્રોફેશનલ સ્ટ્રક્ચર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ઓપરેટરો હવે આખા કોમ્પ્લેક્સને મેનેજ કરે છે, જેમાં હાઉસકીપિંગ અને મેન્ટેનન્સ જેવી સુવિધાઓ મળે છે. પ્રોજેક્શન મુજબ, FY28 સુધીમાં આ આંકડો 285,000 યુનિટ સુધી પહોંચી શકે છે.
પડકારો અને જોખમો
વૃદ્ધિની સાથે કેટલાક ગંભીર પડકારો પણ છે. હોલિડે રેન્ટલ સેક્ટરમાં સેફ્ટી, ફાયર કમ્પ્લાયન્સ અને ઝોનિંગના નિયમોને લઈને સ્પષ્ટતાનો અભાવ છે. ઉપરાંત, બ્રાન્ડેડ હોટલો હવે 'એક્સટેન્ડેડ-સ્ટે' બ્રાન્ડ્સ સાથે વળતો પ્રહાર કરી રહી છે. રોકાણકારો ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં થઈ રહેલા ફેરફારો પર નજર રાખી રહ્યા છે, જ્યાં સંતુલિત માર્જિન જાળવવું એ કંપનીઓ માટે સૌથી મોટું કામ હશે.