Lloyd’s Register Foundation ના નવા ડેટા મુજબ, **84%** ભારતીયોને ડિઝાસ્ટર વોર્નિંગ મળે છે, પરંતુ માત્ર **40%** લોકો પાસે જ તેના પર અમલ કરવાના સાધનો છે. આ ગેપ દેશની ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ સિસ્ટમની મોટી ખામી દર્શાવે છે.
વોર્નિંગ મળે છે પણ બચાવ કેવી રીતે કરવો?
ભારતની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ વ્યૂહરચના એક ગંભીર અવરોધનો સામનો કરી રહી છે. સમસ્યા ટેક્નોલોજીમાં નથી, પરંતુ લોકોની તે ચેતવણીઓ પર પગલાં લેવાની ક્ષમતામાં છે. Lloyd’s Register Foundation ના અભ્યાસ મુજબ, ભારત 84% વસ્તી સુધી ડિઝાસ્ટર વોર્નિંગ પહોંચાડવામાં સફળ રહ્યું છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ 80% કરતા વધારે છે. જોકે, વાસ્તવિક રિસ્પોન્સ રેટ માત્ર 40% છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ 64% કરતા ઘણો પાછળ છે.
શું છે 'વોર્નિંગ-એક્શન ડિવાઈડ'?
દેશમાં મજબૂત એલર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હોવા છતાં, વ્યક્તિગત કે પારિવારિક સ્તરે સુરક્ષાની અછત મોટી સમસ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, માત્ર 21% ભારતીય પરિવારો પાસે જ ડિઝાસ્ટર સેફ્ટી પ્લાન તૈયાર છે. જે લોકો પાસે પ્લાન તૈયાર હોય છે, તેઓ એલર્ટ મળતાની સાથે જ સલામત પગલાં લેવાની સંભાવનામાં લગભગ 4 ગણા વધુ હોય છે. વધુ ચિંતાજનક વાત એ છે કે, વર્ષ 2023 થી વ્યક્તિગત સુરક્ષાની સમજ કે ક્ષમતામાં 26 ટકા પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો છે.
સિસ્ટમ પર વધુ નિર્ભરતા?
ભારતીયોમાં સરકારી સિસ્ટમ પર વિશ્વાસ વધુ છે. લગભગ 63% લોકો સરકારી ડિઝાસ્ટર તૈયારીઓ પર ભરોસો રાખે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે 53% છે. પરંતુ આ નિર્ભરતા ઘણીવાર નીચેના સ્તરની (Bottom-up) તૈયારીઓને નજરઅંદાજ કરી દે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (United Nations) ના વર્ષ 2027 ના લક્ષ્યાંકોને પ્રાપ્ત કરવા માટે માત્ર એલર્ટ મોકલવા પૂરતા નથી, પરંતુ નાગરિકોને સુરક્ષાના સાધનો અને પ્લાનિંગ સાથે સજ્જ કરવા અનિવાર્ય છે.