ભારતીય યુનિવર્સિટીઓ હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પર ખાસ ધ્યાન આપી રહી છે. ઇન્ડસ્ટ્રીની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે **૫૦૦** નવા AI કોર્સ લોન્ચ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓની રોજગાર ક્ષમતા વધારવાનો છે.
ભારતીય ઉચ્ચ શિક્ષણમાં એક મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬ માં સરકારે દેશભરની યુનિવર્સિટીઓમાં ૫૦૦ નવા AI-કેન્દ્રિત પ્રોગ્રામ્સ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય શૈક્ષણિક પરિણામોને લેબર માર્કેટની જરૂરિયાતો સાથે જોડવાનો છે, જ્યાં હવે ડિગ્રી કરતા પ્રેક્ટિકલ AI સ્કિલ્સને વધુ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.\n\n### મલ્ટી-ડિસિપ્લિનરી અભિગમ\nઆ વ્યૂહરચના માત્ર કોમ્પ્યુટર સાયન્સ સુધી મર્યાદિત નથી. હવે AI લિટરેસીને કાયદો, દવા, મેનેજમેન્ટ અને ફાર્મસી જેવા બિન-તકનીકી ક્ષેત્રોમાં પણ સામેલ કરવામાં આવી રહી છે. મિનિસ્ટ્રી ઓફ સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ દ્વારા શરૂ કરાયેલ 'Skilling for AI Readiness' (SOAR) પ્રોગ્રામ આ દિશામાં એક મહત્વનું પગલું છે.\n\n### ઇકોનોમિક ઈમ્પેક્ટ અને બિઝનેસ તકો\nભારતની મોટી IT અને સર્વિસ કંપનીઓ નવા ગ્રેજ્યુએટ્સને ટ્રેનિંગ આપવા પાછળ મોટો ખર્ચ કરે છે. જો યુનિવર્સિટીઓ આ સ્કિલ્સ તૈયાર કરીને આપે, તો કંપનીઓનો ભરતી અને ઓનબોર્ડિંગ ખર્ચ ઘટી શકે છે. આ ફેરફાર EdTech પ્લેટફોર્મ્સ અને ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ માટે પણ નવી વ્યવસાયિક તકો ખોલે છે.\n\n### પડકારો અને જોખમો\nજોકે, આ ઝડપી વિસ્તરણ સાથે કેટલાક જોખમો પણ જોડાયેલા છે:\n* સુપરફિશિયલ બ્રાન્ડિંગ: માત્ર નામમાં AI ઉમેરવાથી ક્વોલિટીમાં સુધારો થશે નહીં, જે ડિગ્રીના મૂલ્યને અસર કરી શકે છે.\n* ફેકલ્ટીની અછત: ટેકનોલોજીની ઝડપની સરખામણીએ શિક્ષકોને ટ્રેન કરવા એ મોટો પડકાર છે. સરકાર ૨૦૨૭ સુધીમાં ૧૦ લાખ શિક્ષકોને AI લિટરેસીમાં ટ્રેન કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે.\n* સ્કિલ ઓબ્સોલેસન્સ: AI ટેકનોલોજી ખૂબ ઝડપથી બદલાય છે, તેથી અભ્યાસક્રમ સતત અપડેટ રહેવો અનિવાર્ય છે.