ભારતીય ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર હાલમાં **17,000** જેટલી વોકી-ટોકીના ગેરકાયદેસર લિસ્ટિંગ પકડાયા છે. આ ઉપકરણો પ્રતિબંધિત ફ્રિકવન્સી પર કામ કરતા હોવાથી સરકારી નિયમોનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે, જે ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ માટે મોટું સંકટ બની શકે છે.
નિયમનકારી સંસ્થાઓએ દેશના મુખ્ય ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર 17,000 થી વધુ અનધિકૃત વોકી-ટોકીના લિસ્ટિંગ ઓળખી કાઢ્યા છે. આ ઉપકરણો દેશના સ્પેક્ટ્રમ મેનેજમેન્ટ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યા છે કારણ કે તે પ્રતિબંધિત ફ્રિકવન્સી બેન્ડ પર ચાલે છે. આ ઘટના ડિજિટલ માર્કેટપ્લેસમાં રહેલી મોટી ખામીઓને ઉજાગર કરે છે, જે આ પ્રકારના ગેરકાયદેસર સાધનોને ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં મુખ્ય માધ્યમ બની રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
રોકાણકારો માટે આ કાર્યવાહી ઈન્ટરમીડિયરી લાયબિલિટી (Intermediary Liability) અંગેના જોખમોને દર્શાવે છે. વર્તમાન નિયમો મુજબ, માર્કેટપ્લેસે એ સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી છે કે તેમના પ્લેટફોર્મ પર વેચાતી પ્રોડક્ટ્સ કાયદેસરના ધોરણોનું પાલન કરે છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં ગેરકાયદેસર સાધનોની હાજરી સૂચવે છે કે થર્ડ-પાર્ટી સેલર્સ માટેની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા નબળી છે. જો સત્તાવાળાઓ દંડની જોગવાઈ કડક બનાવે, તો ઈ-કોમર્સ કંપનીઓએ કમ્પ્લાયન્સ કોસ્ટ (Compliance Cost) માં મોટો વધારો સહન કરવો પડી શકે છે.
અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ પર પણ અસર
આ સમસ્યા માત્ર વોકી-ટોકી સુધી સીમિત નથી. વાયરલેસ માઈક્રોફોન્સ, ડ્રોન અને સિગ્નલ બૂસ્ટર્સ જેવી પ્રોડક્ટ્સમાં પણ સમાન પ્રકારની અનિયમિતતાઓ જોવા મળી છે. આ પ્રોડક્ટ્સ ઘણીવાર Wireless Planning and Coordination (WPC) Wing દ્વારા નિર્ધારિત પાવર અને ફ્રિકવન્સીના માપદંડોને પૂરા કર્યા વગર દેશમાં આવે છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે માર્કેટપ્લેસ ઓપરેટર્સ તેમના સેલર વેટિંગ પોલિસીમાં કેટલો ફેરફાર કરે છે. જો કંપનીઓ કડક નિયમો લાગુ કરે, તો ઈ-કોમર્સ સાઈટ્સ પર ઈલેક્ટ્રોનિક્સની ઉપલબ્ધતામાં થોડા સમય માટે ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.