વર્ષ 2026ના પ્રથમ સાત મહિનામાં ભારતમાં પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ રોકાણ **$20.3 બિલિયન** પર પહોંચ્યું છે, જે ગયા વર્ષની સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં **6%** નો ઘટાડો દર્શાવે છે. એકંદરે ડીલ એક્ટિવિટીમાં મધ્યમ મંદી જોવા મળી છે, તેમ છતાં રોકાણકારો રિન્યુએબલ એનર્જી, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને B2B સોફ્ટવેર સ્ટાર્ટઅપ્સમાં નોંધપાત્ર મૂડી રોકાણ કરી રહ્યા છે.
ભારતમાં PE-VC રોકાણનો ચિતાર
રિસર્ચ ફર્મ વેન્ચર ઇન્ટેલિજન્સના ડેટા અનુસાર, વર્ષ 2026ના પ્રથમ સાત મહિના દરમિયાન ભારતમાં પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ (PE-VC) રોકાણ $20.3 બિલિયન રહ્યું. આ આંકડો 2025ના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં 6% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. રિયલ એસ્ટેટ ટ્રાન્ઝેક્શનને બાદ કરતાં, જુલાઈ 2026માં લગભગ $3 બિલિયનના ડીલ્સ થયા, જે જુલાઈ 2025ના $3.2 બિલિયનની સરખામણીમાં લગભગ સમાન રહ્યા.
રિન્યુએબલ એનર્જી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે ડીલ ફ્લોને વેગ
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ખાસ કરીને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્ર, વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે મુખ્ય આકર્ષણ જાળવી રહ્યું છે. જુલાઈ મહિનામાં થયેલા એક મોટા ટ્રાન્ઝેક્શનમાં, વૈશ્વિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મ બ્રુકફિલ્ડ દ્વારા સમર્થિત રિન્યુએબલ એનર્જી પ્લેટફોર્મ Lumara માં $600 મિલિયનનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું. એનર્જી ઉપરાંત, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્ર - ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ અને ઓટો કમ્પોનન્ટ ઉદ્યોગ - નોંધપાત્ર મૂડી આકર્ષી રહ્યું છે. પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી પ્લેયર્સ માટે ડેટા સેન્ટર્સ, હેલ્થકેર અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ (NBFCs) જેવા ક્ષેત્રો પણ રસ ધરાવે છે.
વેન્ચર કેપિટલ રોકાણકારો માટે, ધ્યાન બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ (B2B) સોફ્ટવેર કંપનીઓ તરફ વળ્યું છે. ખાસ કરીને, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ને એકીકૃત કરતી સ્ટાર્ટઅપ્સમાં મજબૂત રસ જોવા મળી રહ્યો છે. Sarvam AI અને Emergent Labs જેવી કંપનીઓ તેમના ઓપરેશન્સને સ્કેલ કરવા માટે ધ્યાન ખેંચી રહી છે.
બજારની સ્થિતિસ્થાપકતા અને ભવિષ્યનું અનુમાન
756 ડીલ્સમાં થયેલું $20.3 બિલિયનનું સંચિત રોકાણ, ભારતીય પ્રાઇવેટ માર્કેટમાં વૈશ્વિક અને સ્થાનિક બંને રોકાણકારોની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. ઉદ્યોગ વિશ્લેષકો સૂચવે છે કે મેક્રોઇકોનોમિક પડકારો અને પબ્લિક માર્કેટમાં વોલેટિલિટી હોવા છતાં આ સ્થિતિસ્થાપકતા યથાવત છે, જેણે તાજેતરમાં પ્રારંભિક જાહેર ઓફરિંગ (IPOs)ની ગતિ ધીમી પાડી છે.
તાજેતરના એક્ઝિટ્સ, જેમાં સેકન્ડરી માર્કેટ સેલ્સ અને Meta-CRED ડીલ જેવા વ્યૂહાત્મક સંપાદનોનો સમાવેશ થાય છે, તેણે રોકાણકારોનો રસ જાળવી રાખવામાં મદદ કરી છે. આ એક્ઝિટ્સ ફંડ્સ માટે લિક્વિડિટી પૂરી પાડે છે, જે તેમને નવી તકોમાં મૂડીનું પુનઃરોકાણ કરવાની મંજૂરી આપે છે. વર્ષના બાકીના સમયગાળા માટે બજારની અપેક્ષાઓ સૂચવે છે કે જો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ સ્થિર રહે, તો ભારતમાં પ્રાઇવેટ મૂડીનું કુલ ડિપ્લોયમેન્ટ 2025 દરમિયાન જોવા મળેલા સ્તરોની નજીક રહેવાની શક્યતા છે.
રોકાણકારો ભવિષ્યમાં ભૂ-રાજકીય પરિબળો અને વૈશ્વિક વ્યાજ દરના વલણો ડીલ-મેકિંગની ગતિને કેવી રીતે અસર કરશે તેના પર નજર રાખી શકે છે. સ્ટાર્ટઅપ્સ દ્વારા નફાકારકતાના સ્પષ્ટ માર્ગ દર્શાવવાની ક્ષમતા અને આગામી એક્ઝિટ્સની સફળતા પ્રાઇવેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમના સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચકાંકો રહેશે.