ભારતના માઈનિંગ સેક્ટરમાં એક મોટો એક્ઝિક્યુશન ગેપ જોવા મળ્યો છે. સરકારે ઓક્શન કરેલા **733** મિનરલ બ્લોકમાંથી માત્ર **125** બ્લોક જ હાલ કાર્યરત છે. જમીન સંપાદન અને પર્યાવરણીય મંજૂરીઓમાં વિલંબને કારણે કંપનીઓની પ્રોડક્શન ક્ષમતા પર સીધી અસર પડી રહી છે.
ભારતીય માઈનિંગ ઉદ્યોગ હાલમાં એક મોટા ઓપરેશનલ અવરોધનો સામનો કરી રહ્યો છે. નવા ડેટા મુજબ, સરકારે જે 733 મિનરલ બ્લોક્સનું ઓક્શન કર્યું હતું, તેમાંથી માત્ર 125 બ્લોક્સ જ પ્રોડક્શન સ્ટેજ સુધી પહોંચી શક્યા છે. આ આંકડો સ્પષ્ટ કરે છે કે માઈનિંગ રાઈટ્સ મેળવ્યા પછી તેને ઉત્પાદનમાં બદલવું કેટલી મોટી ચેલેન્જ છે, જેના કારણે ભારતની ખનિજ આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની કોશિશ પણ મંદ પડી છે.
વિલંબનું મુખ્ય કારણ શું છે?
ઓક્શન જીત્યા પછી પ્રોડક્શન શરૂ કરવા માટે સરેરાશ ૭ વર્ષથી વધુનો સમય લાગે છે. સૌથી મોટો રોડબ્લોક 'લેન્ડ એક્વિઝિશન' (જમીન સંપાદન) છે. કંપનીઓને જમીનના રેકોર્ડ્સ મેળવવામાં અને ભૌતિક કબજો લેવામાં ભારે મુશ્કેલી પડે છે. આ ઉપરાંત, વન અને પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ માટે વર્ષો સુધી રાહ જોવી પડે છે, કારણ કે કમ્પેન્સેટરી એફોરેસ્ટેશન માટે પૂર્વ-નિર્ધારિત લેન્ડ બેંકનો અભાવ છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું જોઈએ?
માઈનિંગ કંપનીઓ મિનરલ બ્લોક મેળવવા માટે શરૂઆતમાં જ મોટું રોકાણ કરે છે. જ્યારે આ પ્રોજેક્ટ્સ લાંબા સમય સુધી બંધ રહે છે, ત્યારે રોકાયેલું મૂડી રોકાણ કોઈ આવક પેદા કરતું નથી. આનાથી કંપનીઓના રિટર્ન રેશિયો અને કેશ ફ્લો પર દબાણ આવે છે, જેનાથી ફ્યુચર અર્નિંગ્સનું અનુમાન લગાવવું મુશ્કેલ બને છે.
સરકાર હવે રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને મિનિંગ પોલિસી સરળ બનાવવા અને વધારાના લેવીઝ (Levies) નાબૂદ કરવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીઓના લેન્ડ એક્વિઝિશન સ્ટેટસ અને પર્યાવરણીય મંજૂરીઓની ગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે કંપનીની વાસ્તવિક પ્રોડક્શન ક્ષમતા હવે આ મુદ્દાઓ પર જ નિર્ભર છે.