ભારતીય કંપનીઓમાં હવે લીડરશીપ હાયરિંગમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. FY26 માં ઇન્ટરનલ પ્રમોશનનો દર વધીને **30%** થયો છે, જે અગાઉના વર્ષે માત્ર **12%** હતો. જોકે હજુ પણ **65%** કિસ્સાઓમાં બહારથી જ ભરતી થાય છે, પરંતુ આ બદલાવ રોકાણકારો માટે મેનેજમેન્ટ સ્ટેબિલિટી અને ઓપરેશનલ સાતત્યની દ્રષ્ટિએ ખૂબ મહત્વનો છે.
ભારતીય કોર્પોરેટ જગતમાં ટોચના હોદ્દાઓ ભરવાની પદ્ધતિમાં ધીમો પણ મક્કમ બદલાવ આવી રહ્યો છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ FY26 માં C-suite અને સિનિયર લીડરશીપ રોલ્સ માટે આંતરિક બઢતી (Internal Promotion) નો દર વધીને 30% થયો છે, જે ગત વર્ષે માત્ર 12% હતો. જોકે, હજુ પણ 65% કંપનીઓ ટોચના પદો માટે બહારના ઉમેદવારો પર આધાર રાખે છે, પરંતુ આ આંકડો પણ FY25 ના 81% ની સરખામણીએ ઘટ્યો છે.
શૈલો સક્સેસન પાઇપલાઇનનો પડકાર
ઘણી ભારતીય કંપનીઓ આજે પણ 'શૈલો લીડરશીપ પાઇપલાઇન' જેવી સમસ્યાનો સામનો કરી રહી છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે જ્યારે કોઈ મુખ્ય જગ્યા ખાલી પડે, ત્યારે તેને ભરવા માટે તૈયાર હોય તેવા સિનિયર નેતાઓનો અભાવ હોય છે. ગ્લોબલ માર્કેટની સરખામણીએ અહીં પ્રતિ સીઈઓ પદ સામે ઉપલબ્ધ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ્સની સંખ્યા (Bench Strength) ઘણી ઓછી છે. આ અછત કંપનીઓને ફરજિયાતપણે બહારથી હાયરિંગ કરવા મજબૂર કરે છે.
આ પ્રકારની નિર્ભરતા રોકાણકારો માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. વારંવાર બહારથી કરાતી ભરતી ખૂબ ખર્ચાળ અને સમય માંગી લેતી હોય છે, જે નવા નેતા સેટલ થાય ત્યાં સુધી કંપનીમાં અનિશ્ચિતતા પેદા કરે છે. આનાથી કંપનીની આંતરિક સંસ્કૃતિ અને નિર્ણયોની ગતિ પર પણ અસર પડે છે.
ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) માંથી શીખવા જેવું
ભારતમાં કામ કરતા GCCs આ મામલે ઉદાહરણરૂપ બન્યા છે, જેમનો આંતરિક પ્રમોશન દર 43% જેટલો ઊંચો છે. આ સેન્ટર્સ સમજાવે છે કે જો કંપની યોગ્ય ટેલેન્ટ ડેવલપમેન્ટ સ્ટ્રેટેજી અપનાવે, તો અંદરથી જ મજબૂત લીડરશીપ તૈયાર કરી શકાય છે.
રોકાણકારો માટે મેનેજમેન્ટ સ્ટેબિલિટીનું મહત્વ
લીડરશીપમાં વારંવાર થતા ફેરફારો રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે. જ્યારે કંપની બહારના લોકો પર વધુ નિર્ભર રહે છે, ત્યારે અંદરના તેજસ્વી કર્મચારીઓ નિરાશ થઈ શકે છે, કારણ કે તેમને આગળ વધવાની તક દેખાતી નથી. હાલમાં અડધાથી વધુ ભારતીય સીઈઓ માટે 'ટેલેન્ટ રિટેન્શન' એ સૌથી મોટો પડકાર છે. હવે રોકાણકારો માટે એ જોવું મહત્વનું રહેશે કે કંપનીઓ કેવી રીતે તેમની સક્સેસન પ્લાનિંગને મજબૂત બનાવે છે, કારણ કે જે કંપની પાસે સ્પષ્ટ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ છે, તે લાંબા ગાળે વધુ સ્ટેબલ અને કાર્યક્ષમ સાબિત થાય છે.