ITAT Chennai એ ₹85.30 લાખની રોકડ ગિફ્ટ અંગેના ટેક્સ વિવાદમાં કરદાતાની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો છે. ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો દાન આપનારની ઓળખ અને વ્યવહારના પુરાવા મજબૂત હોય, તો માત્ર શંકાને આધારે ટેક્સ લગાવી શકાય નહીં.
ઇન્કમ ટેક્સ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) ચેન્નાઈએ કેશ ગિફ્ટના ટેક્સેશન મામલે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. આ કેસમાં નાણાકીય વર્ષ 2016-17 દરમિયાન કરદાતાને મળેલી ₹85.30 લાખની રોકડ રકમને આવકવેરા વિભાગે 'અસ્પષ્ટ આવક' (Unexplained Income) ગણાવી હતી, જેની સામે ટ્રિબ્યુનલે કરદાતાને મોટી રાહત આપી છે.
વિવાદનું મૂળ શું હતું?
આવકવેરા વિભાગે સેક્શન 68 હેઠળ આ રકમને 'અનએક્સપ્લેન્ડ કેશ ક્રેડિટ' ગણાવી હતી. અધિકારીઓને શંકા હતી કે દાન આપનારાઓની આવક આટલી મોટી ગિફ્ટ આપવા જેટલી સક્ષમ નથી. પરિણામે, એસેસિંગ ઓફિસરે આ રકમને કરદાતાની કુલ આવકમાં ઉમેરીને ટેક્સ વસૂલવાની તૈયારી કરી હતી.
કરદાતાએ કેવી રીતે પુરાવા રજૂ કર્યા?
ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 68 મુજબ, કરદાતાએ ત્રણ બાબતો સાબિત કરવી પડે છે: દાન આપનારની ઓળખ, વ્યવહારની અસલીયત અને આપનારની આર્થિક ક્ષમતા. કરદાતાએ આ કેસમાં ગિફ્ટ ડીડ, ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન અને દાન આપનારાઓના નાણાકીય નિવેદનો રજૂ કર્યા હતા. મહત્વની વાત એ છે કે, ટેક્સ વિભાગ દ્વારા સેક્શન 133(6) હેઠળ નોટિસ મળતા દાન આપનારાઓએ પણ પોતે આ વ્યવહારની પુષ્ટિ કરી હતી.
માત્ર શંકાના આધારે ટેક્સ નહીં
ITAT એ નોંધ્યું કે એકવાર દાન લેનારે વ્યવહારના પૂરતા દસ્તાવેજો આપી દીધા હોય, પછી ટેક્સ વિભાગ માત્ર શંકાના આધારે તેને ફગાવી શકે નહીં. જો અધિકારીઓને દાન આપનારની આવકના સ્ત્રોત વિશે શંકા હોય, તો તેમણે અલગથી તપાસ કરવી જોઈએ, ન કે લેનાર વ્યક્તિને દંડિત કરવી જોઈએ.
આ ચુકાદો સ્પષ્ટ કરે છે કે કોઈપણ મોટી નાણાકીય લેવડ-દેવડ વખતે પ્રોપર ડોક્યુમેન્ટેશન હોવું અત્યંત અનિવાર્ય છે.