દેશની તમામ **23 IITs** માં હવે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે કાયમી નિષ્ણાતોની ભરતી કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી જે કામ કોન્ટ્રાક્ટ બેઝ પર થતું હતું તેને હવે એક મજબૂત અને કાયમી માળખું આપવામાં આવશે જેથી વિદ્યાર્થીઓને લાંબાગાળાનો સપોર્ટ મળી રહે.
દેશની પ્રીમિયર ટેકનિકલ સંસ્થાઓ એવી 23 IITs હવે વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ગંભીરતાથી લઈ રહી છે. અત્યાર સુધી આ કામચલાઉ અથવા કોન્ટ્રાક્ટ આધારિત વ્યવસ્થા પર નિર્ભર હતું, પરંતુ હવે ત્યાં કાયમી જગ્યાઓ ઊભી કરીને સાયકિયાટ્રિસ્ટ, ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ અને કાઉન્સેલરની નિમણૂક કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ વધતી જતી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છે, જેમાં કોઈ કેમ્પસમાં 3,000 તો કોઈમાં 18,000 જેટલા વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે, જેના કારણે જૂની વ્યવસ્થા અપૂરતી સાબિત થઈ રહી હતી.
સિસ્ટમમાં ક્યાં હતી ખામી?
સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત National Task Force ના રિપોર્ટ મુજબ, 31 કેન્દ્રીય સંસ્થાઓના લગભગ 90% ફેકલ્ટી સભ્યોએ સ્વીકાર્યું છે કે તેઓ વિદ્યાર્થીઓની માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓને હેન્ડલ કરવા માટે સક્ષમ નથી. ઉપરાંત, અત્યારે કેમ્પસમાં જે કાઉન્સેલર્સ છે, તેમની લાયકાતમાં કોઈ એકસૂત્રતાનો અભાવ જોવા મળ્યો છે.
IIT ગાંધીનગરની મહત્વની ભૂમિકા
હાલમાં IIT Gandhinagar આ આખા માળખાને તૈયાર કરવાની જવાબદારી સંભાળી રહ્યું છે. આ માળખું 'Rehabilitation Council of India' ના ધોરણો મુજબ તૈયાર કરવામાં આવશે. આમાં માત્ર ભરતી જ નહીં, પરંતુ કર્મચારીઓ માટે પ્રમોશન અને ક્વોલિટી એસેસમેન્ટ પણ સામેલ હશે. આ સિવાય IIT Kharagpur અને IIT Roorkee જેવી સંસ્થાઓ પોતપોતાની રીતે ડિજિટલ બ્લેકઆઉટ અને નવી પોલિસી જેવી પહેલ કરી રહી છે, જેને આ નવા કાયમી માળખા દ્વારા સ્ટાન્ડર્ડાઈઝ કરવામાં આવશે. આ સમગ્ર પોલિસીનો અંતિમ રિપોર્ટ 31 ઓક્ટોબર, 2026 સુધીમાં સબમિટ થવાની સંભાવના છે.
