IIT Bombay માં એક વિદ્યાર્થીના દુઃખદ અવસાન બાદ મોટા પાયે તપાસ શરૂ થઈ છે. આ મામલે FIR દાખલ કરવામાં આવી છે અને એક ડીનને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે કેમ્પસમાં ભેદભાવ અને સુરક્ષાના મુદ્દાઓ ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.
૧૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ IIT Bombay ના બીજા વર્ષના B.Tech વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેની આત્મહત્યાએ સમગ્ર દેશમાં કેમ્પસ ડિસ્ક્રિમિનેશન (ભેદભાવ) ના મુદ્દાને ફરી જીવંત કર્યો છે. આ ઘટના બાદ ત્વરિત કાર્યવાહી કરતા SC/ST (Prevention of Atrocities) એક્ટ હેઠળ FIR નોંધવામાં આવી છે અને એડમિનિસ્ટ્રેટિવ અફેર્સના ડીન, પ્રોફેસર સૂર્યનારાયણ દુલ્લાને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે.
ફરિયાદ નિવારણ પ્રણાલી પર સવાલો
આ કિસ્સાએ કેમ્પસમાં ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ મિકેનિઝમની અસરકારકતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. નિયમો મુજબ SC/ST સેલ હોવા છતાં, વિદ્યાર્થીઓ અને પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સ્ટ્રક્ચરલ નિષ્ફળતાનો આક્ષેપ કરવામાં આવી રહ્યો છે. મુખ્ય ફરિયાદમાં ફંડિંગનો અભાવ, ખાનગી સુનાવણી માટે અપૂરતી સુવિધાઓ અને ફેકલ્ટી સભ્યોનો સમાવેશ સામેલ છે, જે ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓને તેમના હકો માટે અવાજ ઉઠાવતા રોકે છે.
સતત બનતી ઘટનાઓ
સત્તાવાર આંકડા મુજબ, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં વિવિધ IIT કેમ્પસમાં ૫૩ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ આત્મહત્યા કરી છે. આ આંકડો સૂચવે છે કે એકેડેમિક દબાણ અને સામાજિક એકલતાને દૂર કરવામાં સંસ્થાઓ નિષ્ફળ રહી છે. નેશનલ કમિશન ફોર શેડ્યુલ્ડ કાસ્ટ્સ જેવા બંધારણીય સંસ્થાઓ હવે સિસ્ટમિક રિફોર્મ્સ માટે દબાણ કરી રહી છે.
આ ઘટના IIT બ્રાન્ડની છબી અને સમાવેશી વાતાવરણ સામે મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. હવે સૌની નજર શિક્ષણ મંત્રાલયના આગામી નિર્દેશો અને કાયદાકીય તપાસના પરિણામો પર છે.