કેન્દ્ર સરકાર હવે માઇનિંગ ક્ષેત્રને આધુનિક બનાવવા માટે કમર કસી રહી છે. લગભગ **૭ દાયકા** જૂના 'Mines and Minerals Act, 1957' ને બદલીને નવો કાયદો લાવવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ ક્રિટિકલ મિનરલ્સના સપ્લાય અને બિઝનેસને સરળ બનાવવાનો છે.
કેન્દ્ર સરકાર ભારતના માઇનિંગ સેક્ટર માટે એક મોટા કાયદાકીય ફેરફારની તૈયારીમાં છે. મિનિસ્ટ્રી ઓફ માઇન્સે ૧૯૫૭ના માઇન્સ એન્ડ મિનરલ્સ (ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રેગ્યુલેશન) એક્ટ ને બદલવા માટે કવાયત શરૂ કરી દીધી છે. આ માટે એક ઇન્ટર-મિનિસ્ટરિયલ કમિટીની રચના કરવામાં આવી છે, જે નવા ફ્રેમવર્કનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરશે.
ક્રિટિકલ મિનરલ્સ પર સરકારની નજર
ભારતનું લક્ષ્ય ૨૦૪૭ સુધીમાં વિકસિત અર્થતંત્ર બનવાનું છે, જેમાં માઇનિંગ સેક્ટર મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. ખાસ કરીને લિથિયમ અને રેયર અર્થ એલિમેન્ટ્સ જેવા ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, જે ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) બેટરી અને રિન્યુએબલ એનર્જી માટે અનિવાર્ય છે, તેના પર સરકારનું વિશેષ ધ્યાન છે.
રોકાણકારો માટે શું બદલાશે?
માઇનિંગ કંપનીઓ અને સ્ટીલ મેન્યુફેક્ચરર્સ માટે અત્યારની સિસ્ટમમાં કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ ખૂબ જટિલ છે. જોકે ૨૦૧૫ અને ૨૦૨૧ માં થયેલા સુધારાઓથી ઓક્શન-બેઝ્ડ સિસ્ટમ આવી હતી, પરંતુ હવે સરકાર 'Ease of Doing Business' ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કાયદાનું સંપૂર્ણ માળખું બદલવા માંગે છે.
પડકારો અને ભવિષ્ય
આ નવા કાયદામાં સૌથી મોટો પડકાર કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના સત્તા સંતુલનનો રહેશે. રોયલ્ટી અને રેવન્યુ શેરિંગના મુદ્દાઓ પર સ્પષ્ટતા આવવી જરૂરી છે. ઓપરેશનલ મંજૂરીઓ, એક્સપ્લોરેશન પ્રોજેક્ટ્સ અને એન્વાયરમેન્ટલ ક્લિયરન્સ માટેના નિયમોમાં સ્પષ્ટતા મળે છે કે કેમ, તે જોવું મહત્વનું રહેશે. આગામી મહિનાઓમાં આ ડ્રાફ્ટ બિલની પ્રગતિ પર રોકાણકારોએ બાજ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે તે પ્રોજેક્ટના ખર્ચ અને સમયમર્યાદા પર સીધી અસર કરશે.