ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) એ હવે નવા મતદાર અરજદારો માટે ECINET પોર્ટલ પર તેમના માતા-પિતા અથવા નજીકના સંબંધીઓની મતદાર સ્થિતિ જણાવવી ફરજિયાત બનાવી છે. આ ફેરફાર તાજેતરમાં થયેલી મોટી મતદાર યાદી સુધારણા (SIR) બાદ આવ્યો છે, જેમાં લાખો નામો મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
ECINET પોર્ટલ પર શું છે નવો નિયમ?
ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) એ પોતાની ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયામાં એક મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવે ECINET પોર્ટલ પર નવા મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવવા ઇચ્છુક અરજદારોએ પોતાના માતા-પિતા અથવા ઘરના વડીલ મતદાર સભ્યોની મતદાર યાદીમાં સ્થિતિ (Voter Status) દર્શાવવી પડશે.
શા માટે આ ફેરફાર?
આ ફેરફાર દેશભરમાં થયેલી Special Intensive Revision (SIR) પ્રક્રિયા બાદ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રક્રિયામાં, મતદાર યાદીઓને ચકાસીને અપડેટ કરવામાં આવી હતી, જેમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે આશરે 5.58 કરોડ નામો મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. આટલી મોટી સંખ્યામાં નામો દૂર થતાં, નવા અરજદારો માટે પારદર્શિતા અને પ્રક્રિયાગત સ્પષ્ટતા પર સવાલો ઉઠી રહ્યા હતા.
શું છે ચિંતાઓ?
આ નવા નિયમની જાહેરાત સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે તેની પારદર્શિતા પર પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં, મતદાર યાદીમાંથી નામો દૂર કરવાની પ્રક્રિયા વિવાદોમાં રહી છે અને અનેક કિસ્સાઓમાં કાયદાકીય કાર્યવાહી પણ થઈ છે. આ નવા નિયમને કારણે, એવા અરજદારો કે જેમના પરિવારના સભ્યોના નામ તાજેતરમાં મતદાર યાદીમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા, તેમને નવા અરજી કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે અને તેમનું નામ આપોઆપ બાકાત થઈ શકે છે.
આગળ શું?
હવે એ જોવાનું રહેશે કે ચૂંટણી પંચ આ નવા નિયમનો હેતુ શું છે અને જે અરજીઓમાં માતા-પિતાની મતદાર સ્થિતિ ઉપલબ્ધ નથી અથવા જેમના નામ તાજેતરમાં યાદીમાંથી દૂર કરાયા છે, તેમનું શું થશે. રોકાણકારો અને નાગરિકોએ ચૂંટણી પંચ તરફથી આ અંગે વધુ સ્પષ્ટતાની રાહ જોવી જોઈએ.