Dow, PepsiCo India અને IIT Delhi ના નિષ્ણાતોએ ભારતમાં પ્લાસ્ટિક રિસાયક્લિંગ માટેના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રહેલી ગંભીર ખામીઓ વિશે ચર્ચા કરી છે. રિસાયકલ કરેલા પ્લાસ્ટિકની વધુ પડતી કિંમત અને રાજ્યવાર અલગ-અલગ નિયમો આ ક્ષેત્ર માટે મોટા અવરોધ સમાન છે.
રિસાયક્લિંગ પાછળના અવરોધો
ભારતમાં પ્લાસ્ટિક વેસ્ટ મેનેજમેન્ટની સ્થિતિ અંગે ઈન્ડસ્ટ્રી અને એકેડેમિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, હાલના રિસાયક્લિંગ પ્રયાસો ફક્ત નાના પાયાના પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ પૂરતા સીમિત છે. તેને મોટા ઔદ્યોગિક સ્તરે લઈ જવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓ આવી રહી છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પોલિસીની સમસ્યા
જોકે ભારતમાં Extended Producer Responsibility (EPR) જેવી વ્યવસ્થા અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ નિષ્ણાતોના મતે પ્લાસ્ટિક એકત્રિત કરવાની અને સોર્ટિંગ કરવાની સુવિધા અત્યારે વિખરાયેલી છે. આધુનિક ઓટોમેટેડ સોર્ટિંગ ફેસિલિટી અને વિશ્વસનીય વેસ્ટ કલેક્શન સિસ્ટમના અભાવે રિસાયક્લિંગ પ્લાન્ટ્સને ગુણવત્તાયુક્ત પ્લાસ્ટિક ફીડસ્ટોક મળતું નથી.
આર્થિક પડકારો (Cost Barriers)
સૌથી મોટો મુદ્દો એ છે કે રિસાયકલ કરેલા પ્લાસ્ટિકનું ઉત્પાદન નવા (Virgin) પ્લાસ્ટિકની સરખામણીમાં વધુ મોંઘું પડે છે. કંપનીઓ માટે આર્થિક પ્રોત્સાહન વગર મોટો બદલાવ લાવવો મુશ્કેલ છે. આ માટે પર્યાવરણીય પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખીને નવા એકાઉન્ટિંગ મિકેનિઝમની જરૂર છે.
ભવિષ્યની રાહ
નિષ્ણાતોના મતે કેમિકલ રિસાયક્લિંગ જેવી એડવાન્સ ટેકનોલોજી પર રોકાણ વધારવાની જરૂર છે. આ સાથે જ, અલગ-અલગ રાજ્યોમાં નિયમોની એકસમાન અમલવારી અને મોનોમટીરીયલ પેકેજિંગ ડિઝાઈન તરફ આગળ વધવું એ 2030 સુધીમાં લાંબા ગાળાની સફળતા માટે અનિવાર્ય છે.