Amazon India એ ભારતીય ઈ-કોમર્સ માર્કેટમાં પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરવા માટે એક મોટી રણનીતિ અપનાવી છે. કંપનીએ 16 માર્ચ થી ₹1,000 થી ઓછી કિંમતના ઉત્પાદનો પર લાગતી રેફરલ ફીને સંપૂર્ણપણે માફ કરી દીધી છે. અગાઉ આ નીતિ ફક્ત ₹300 થી ઓછી કિંમતના ઉત્પાદનો પર લાગુ પડતી હતી, પરંતુ હવે તેનો વિસ્તાર કરીને 12.5 કરોડ થી વધુ ઉત્પાદનોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. આ પગલું ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં નાના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગસાહસિકોને આકર્ષવા અને Flipkart અને Reliance Industries જેવા સ્પર્ધકો સામે બજાર હિસ્સો (Market Share) વધારવા માટે લેવાયું છે.
આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય હેતુ તાત્કાલિક રેવન્યુ (Revenue) ને બદલે ઇકોસિસ્ટમ (Ecosystem) વૃદ્ધિ અને નવા ગ્રાહકો મેળવવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો છે. Amazon India સ્પષ્ટપણે ટૂંકા ગાળાના પ્રોફિટ (Profit) કરતાં લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે.
ભારતનું ઈ-કોમર્સ માર્કેટ ખૂબ ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે, અને 2026 સુધીમાં તે ₹19.7 ટ્રિલિયન ($225.9 બિલિયન) સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. Amazon આ વૃદ્ધિનો લાભ લેવા માંગે છે, ખાસ કરીને મેટ્રો શહેરોની બહારના વિસ્તારોમાં. કંપનીએ ભારતમાં $35 બિલિયન થી વધુના રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ દર્શાવી છે, જેમાં AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (AI Infrastructure), લોજિસ્ટિક્સ (Logistics) અને નાના વેપારના વિકાસ પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
જોકે, આ ફી ઘટાડાની રણનીતિમાં નફાકારકતા (Profitability) નું જોખમ રહેલું છે. રેફરલ ફી, જે સામાન્ય રીતે 5% થી 25% ની વચ્ચે હોય છે, તે માર્કેટપ્લેસ આવકનો નોંધપાત્ર હિસ્સો છે. આ ફી માફ કરવાથી Amazon આવકમાં થનારા ઘટાડાની ભરપાઈ વધેલા વેચાણ અને ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ (Transaction Volume) દ્વારા કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
Amazon (AMZN) ના શેરની વાત કરીએ તો, તેની વેલ્યુએશન (Valuation) બજારની મજબૂત વૃદ્ધિની અપેક્ષાઓ દર્શાવે છે, પરંતુ સ્પર્ધાત્મક દબાણને પણ ધ્યાનમાં લે છે. વિશ્લેષકો Amazon માટે હજુ પણ 'Strong Buy' રેટિંગ જાળવી રહ્યા છે, અને તેઓ આ પગલાંને ભવિષ્યમાં બજારમાં મજબૂત સ્થાન અને ભાવ નિર્ધારણ શક્તિ (Pricing Power) મેળવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક રોકાણ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ભારતમાં ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્ર નિયમનકારી તપાસ હેઠળ પણ છે, જે Amazon અને Flipkart જેવા ખેલાડીઓ માટે વધારાનું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.