ઘણા ભારતીય રોકાણકારો વધુ ડાયવર્સિફિકેશનના મોહમાં જરૂર કરતા વધારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સ ખરીદી લે છે. આ ભૂલ તેમના પોર્ટફોલિયોમાં ખર્ચ વધારે છે અને રિટર્ન ઘટાડે છે.
ભારતીય રોકાણકારોમાં અવારનવાર એક સામાન્ય ભૂલ જોવા મળે છે - ઘણી બધી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સનો સંગ્રહ કરવો. તેમને લાગે છે કે વધુ ફોલિયો હોવાનો અર્થ વધુ સુરક્ષા અને ડાયવર્સિફિકેશન છે, પરંતુ હકીકતમાં આનાથી પોર્ટફોલિયોમાં 'ક્લટર' (Clutter) વધે છે.
હાઇડન કોન્સન્ટ્રેશનનું જોખમ (Hidden Concentration)
જ્યારે તમે ઘણી બધી સ્કીમ્સ ખરીદો છો, ત્યારે મોટું જોખમ 'પોર્ટફોલિયો ઓવરલેપ'નું છે. જો તમારી પાસે 5 અલગ-અલગ લાર્જ-કેપ ફંડ્સ હોય, તો શક્ય છે કે તે તમામે તમામ ફંડ્સના ટોપ 10 હોલ્ડિંગ્સ એકસરખા જ હોય. આ સ્થિતિને 'ક્લોઝેટ ઇન્ડેક્સિંગ' કહેવાય છે, જ્યાં તમે અનેક સ્કીમ્સના અલગ-અલગ એક્સપેન્સ રેશિયો (Expense Ratio) ચૂકવો છો, પણ વાસ્તવમાં તમે માત્ર એક જ પ્રકારના શેરમાં રોકાણ કરી રહ્યા છો.
ખર્ચ અને ટેક્સની અસર
વધારે પડતા ફંડ્સ રાખવાથી તમારા વાર્ષિક રિટર્ન પર સીધી અસર પડે છે. દરેક સ્કીમનો પોતાનો એક્સપેન્સ રેશિયો હોય છે, જે લાંબા ગાળે તમારા વેલ્થ ક્રિએશનને ઘટાડે છે. વધુમાં, સતત એક ફંડમાંથી બીજા ફંડમાં સ્વિચ કરવાથી કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ (Capital Gains Tax) ની અસર પણ થાય છે, જે તમારા હાથમાં આવતા ચોખ્ખા નફાને ઘટાડી દે છે.
ગોલ-બેઝ્ડ ઇન્વેસ્ટિંગ તરફ વળો
રોકાણનું લક્ષ્ય હંમેશા તમારા આર્થિક લક્ષ્યો (Financial Goals) પર હોવું જોઈએ, નહીં કે માર્કેટના ટ્રેન્ડ પર. બાળકોનું શિક્ષણ હોય, નિવૃત્તિ હોય કે ઘર લેવું હોય—તમારા રોકાણનું પ્લાનિંગ ટાઈમલાઈન અને રિસ્ક એપેટાઈટ મુજબ હોવું જોઈએ. જો બે ફંડ્સના હોલ્ડિંગ્સમાં ખૂબ વધારે સામ્યતા હોય, તો તે એક સંકેત છે કે તમારે તેમાંથી કોઈ એક ફંડની સમીક્ષા કરવાની જરૂર છે.
રોકાણકારોએ શું કરવું?
સમયાંતરે પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે. 3 થી 5 સારી રીતે પસંદ કરેલા ફંડ્સનું સંયોજન—જેમ કે લાર્જ, મિડ અને સ્મોલ-કેપ ફંડ્સ—મેનેજ કરવા માટે સરળ રહે છે. રોકાણકારોએ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓ દ્વારા આપવામાં આવતી મંથલી ફેક્ટશીટ્સ તપાસવી જોઈએ, જેથી તેઓ જાણી શકે કે તેમના પૈસા કયા શેર્સમાં રોકાયેલા છે અને શું તે ખરેખર ડાયવર્સિફાઈડ છે કે નહીં.