ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ થી SEBI એ 'Life-Cycle Funds' રજૂ કરીને લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે એક નવી દિશા ખોલી છે. આ ફંડ્સમાં ઓટોમેટેડ 'ગ્લાઈડ પાથ' (Glide Path) નો ઉપયોગ થાય છે, જે DIY (જાતે રોકાણ) પોર્ટફોલિયો કરતા કેવી રીતે અલગ છે અને ૩૦ વર્ષના લક્ષ્ય માટે શું પસંદ કરવું જોઈએ, તે જાણો.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં, Securities and Exchange Board of India (SEBI) એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ લાવતા 'Life-Cycle Funds' લોન્ચ કર્યા છે, જે જૂના સોલ્યુશન-ઓરિએન્ટેડ સ્કીમ્સની જગ્યા લેશે. જો તમે ૩૦ વર્ષ માટે રોકાણનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો આ રેગ્યુલેટેડ પ્રોડક્ટ અને જાતે મેનેજ થતા (DIY) પોર્ટફોલિયો વચ્ચેની પસંદગી ખૂબ મહત્વની છે.
લાઇફ-સાઇકલ ફંડ્સ શું છે?
આ ફંડ્સ રોકાણકારની ઉંમર કે જરૂરિયાત મુજબ એસેટ એલોકેશન બદલવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. દરેક ફંડમાં ૫, ૧૦, ૧૫, ૨૦, ૨૫ કે ૩૦ વર્ષની પાકતી મુદત (Maturity) નક્કી હોય છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત 'ગ્લાઈડ પાથ' છે, જેમાં રોકાણકારનું લક્ષ્ય નજીક આવતા જ ફંડ ઓટોમેટિક ઇક્વિટીમાંથી નીકળીને ડેટ (Debt) તરફ વળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ૩૦ વર્ષના ફંડમાં શરૂઆતમાં ૬૫% થી ૯૫% ઇક્વિટી હોય છે, જે અંતિમ વર્ષ સુધીમાં ઘટીને ૫% થી ૨૦% થઈ જાય છે.
ઓટોમેટેડ મેનેજમેન્ટના ફાયદા અને ગેરફાયદા
આ ફંડ્સનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમારે જાતે રીબેલેન્સિંગ કરવાની જરૂર નથી. ઘણા રોકાણકારો માર્કેટ વધતી વખતે પ્રોફિટ બુકિંગ કરવામાં ભૂલ કરે છે, જે અહીં આપમેળે થાય છે. જોકે, આ સુવિધાનો ખર્ચ પણ છે. આ ફંડ્સનો એક્સપેન્સ રેશિયો (Expense Ratio) સામાન્ય DIY ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ કરતા વધારે હોઈ શકે છે. સાથે જ, SEBI એ એક્ઝિટ લોડ પણ રાખ્યો છે: ૧ વર્ષમાં ૩%, ૨ વર્ષમાં ૨% અને ૩ વર્ષમાં ૧% નો એક્ઝિટ લોડ લિક્વિડિટી પર અસર કરી શકે છે.
DIY પોર્ટફોલિયો કેમ મહત્વનો છે?
જો તમને સંપૂર્ણ કંટ્રોલ જોઈએ છે, તો DIY પોર્ટફોલિયો વધુ સારો છે. તેમાં તમે તમારી મરજી મુજબ ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ કે કોમોડિટીઝમાં રોકાણ કરી શકો છો. જોકે, અહીં મુખ્ય જોખમ 'શિસ્ત'નું છે. જો રોકાણકાર દર વર્ષે પોર્ટફોલિયોને રીબેલેન્સ ન કરે, તો તે જરૂર કરતા વધુ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
ટુંકમાં, લાઇફ-સાઇકલ ફંડ્સ એવા લોકો માટે છે જેઓ જટિલતાથી દૂર રહેવા માંગે છે, જ્યારે DIY રૂટ એવા રોકાણકારો માટે છે જેઓ ખર્ચ ઘટાડવા અને નિર્ણય લેવાની શક્તિ પોતાના હાથમાં રાખવા માંગે છે.