Mutual Fund ઇન્ડસ્ટ્રીએ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે નવી વેલ્યુએશન પદ્ધતિની માંગ કરી છે, જેથી Arbitrage Fund ના NAV માં આવતા ટેકનિકલ ગેપને દૂર કરી શકાય. SEBI દ્વારા ૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ અમલી બનેલા નવા ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશનને કારણે આ સમસ્યા સર્જાઈ હતી, જેનાથી રોકાણકારોને હવે રાહત મળે તેવી શક્યતા છે.
૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ થી માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI દ્વારા અમલમાં મુકાયેલા નવા ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશનને કારણે Arbitrage સ્કીમ્સ ચલાવતા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ માટે ટેકનિકલ મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે. Arbitrage ફંડ્સ સામાન્ય રીતે કેશ માર્કેટ અને ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચેના ભાવના તફાવત (Spread) નો લાભ લઈને રિટર્ન જનરેટ કરે છે. આ બંને સેગમેન્ટના ટાઇમિંગમાં રહેલા તફાવતને કારણે ફંડના Net Asset Value (NAV) માં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.
સમયનો તફાવત અને સમસ્યાનું મૂળ
કેશ માર્કેટનું ક્લોઝિંગ ઓક્શન બપોરે ૩:૧૫ થી ૩:૩૫ દરમિયાન થાય છે, જ્યારે ફ્યુચર્સ માર્કેટ ૩:૪૦ સુધી ખુલ્લું રહે છે. આ ૫ મિનિટના તફાવતને લીધે એક જ શેરના ભાવમાં બંને સેગમેન્ટમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. ફંડ હાઉસીસને દરરોજ પોતાની હોલ્ડિંગ્સનું મૂલ્યાંકન કરવું પડે છે, પરિણામે પોર્ટફોલિયોમાં વાસ્તવિક ફેરફાર ન હોવા છતાં, NAV માં આર્ટિફિશિયલ વધઘટ જોવા મળે છે.
'થિયરેટિકલ પ્રાઇસિંગ' નો પ્રસ્તાવ
આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે ઇન્ડસ્ટ્રી 'થિયરેટિકલ પ્રાઇસિંગ ફ્રેમવર્ક' લાવવા માંગે છે. આ મોડેલ મુજબ, ફ્યુચર્સના રો ભાવને બદલે કેશ ઓક્શનના ફાઇનલ પ્રાઇસ અને ફેર-વેલ્યુ સ્પ્રેડનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આનાથી બંને માર્કેટ ગાણિતિક રીતે એકસમાન થઈ જશે.
₹૩ લાખ કરોડથી વધુની એસેટ્સ ધરાવતા આ આર્બિટ્રેજ સ્કીમ્સમાં રોકાણકારોને મૂંઝવણ ન થાય તે માટે ફંડ હાઉસ આ સ્થિરતા ઈચ્છે છે. જ્યાં સુધી નિયમમાં ફેરફાર ન થાય, ત્યાં સુધી રોકાણકારોએ આ ટેકનિકલ કારણોસર આવતા સામાન્ય ઉતાર-ચઢાવ માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. હવે રોકાણકારોની નજર SEBI ના નિર્ણય પર છે કે શું તેઓ આ નવી વેલ્યુએશન પદ્ધતિને મંજૂરી આપે છે કે નહીં.