ઘણીવાર મ્યુચ્યુઅલ ફંડના રિપોર્ટ કાર્ડમાં રિટર્ન જોરદાર દેખાય છે, પણ રોકાણકારોના ખિસ્સામાં તેટલો નફો નથી આવતો. આ 'Behavior Gap' પાછળનું મુખ્ય કારણ માર્કેટમાં ખોટા સમયે એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ લેવાની આદત છે.
પર્સનલ ફાઈનાન્સમાં એક મોટી સમસ્યા એ છે કે ફંડના ઓફિશિયલ રિટર્ન અને રોકાણકારના વાસ્તવિક બેંક બેલેન્સ વચ્ચે મોટું અંતર જોવા મળે છે. ફંડનું પ્રદર્શન તો હોલ્ડિંગ્સની વેલ્યુ પર નક્કી થાય છે, પણ રોકાણકારનો નફો તો તેના દ્વારા ખરીદવામાં આવેલા અને વેચવામાં આવેલા શેરના સમય પર નિર્ભર કરે છે. આ અંતરને જ 'Behavior Gap' કહેવાય છે, જે ફંડ મેનેજરની ભૂલ નથી પણ માનવીય સ્વભાવનું પરિણામ છે.
માર્કેટ ટાઈમિંગનું મોટું નુકસાન
આ ગેપનું સૌથી મોટું કારણ 'રીસન્સી બાયસ' (Recency Bias) છે, એટલે કે જે સેક્ટરે અત્યાર સુધી સારું રિટર્ન આપ્યું છે, તેની પાછળ આંધળું દોડવું. DSP ના એક રિપોર્ટમાં આના ગંભીર પરિણામો જોવા મળ્યા હતા. દાખલા તરીકે, 2007-2008 ના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બૂમ દરમિયાન, રોકાણકારોએ સૌથી ઊંચા ભાવે પૈસા રોક્યા હતા. જ્યારે માર્કેટ ઘટ્યું, ત્યારે રોકાણકારોને મોટું નુકસાન થયું. એક કિસ્સામાં ફંડે 33.8% નું વાર્ષિક રિટર્ન આપ્યું હતું, જ્યારે સામાન્ય રોકાણકારને માત્ર 6.2% રિટર્ન જ મળ્યું હતું.
આ સ્થિતિ ટેકનોલોજી ફંડ્સમાં પણ જોવા મળે છે. ઘણીવાર ફંડ 17% ના દરે ગ્રોથ કરતું હોય છે, પરંતુ રોકાણકારને માત્ર 7% રિટર્ન મળે છે. કારણ એ છે કે રોકાણકારો ત્યારે જ રોકાણ કરે છે જ્યારે તે સેક્ટર ચરમસીમા પર હોય અને જેવું સેક્ટર ડાઉન થાય કે તરત ગભરાઈને શેર વેચી દે છે.
SIP શું હંમેશા સુરક્ષા આપે છે?
ઘણા લોકો માને છે કે SIP કરવાથી માર્કેટના વોલેટિલિટી સામે રક્ષણ મળે છે. જોકે, SIP શિસ્ત તો લાવે છે, પણ માર્કેટના ઘટાડા વખતે માનસિક તણાવને રોકી શકતું નથી. પોર્ટફોલિયો વધે ત્યારે 10% નો ઘટાડો પણ મોટી રકમ જેવો લાગે છે, જેના કારણે રોકાણકારો SIP અટકાવી દે છે અથવા યુનિટ વેચી દે છે.
આ ગેપને કેવી રીતે પૂરવો?
ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનર્સ હંમેશા 'બકેટ એપ્રોચ' સૂચવે છે:
- લિક્વિડ કેશ: ઈમરજન્સી માટે.
- ડેબ્ટ ફંડ: ટૂંકા ગાળાના લક્ષ્યો માટે.
- ઈક્વિટી: લાંબા ગાળાના વેલ્થ ક્રિએશન માટે.
જ્યારે તમારી પાસે ઈમરજન્સી ફંડ અલગ હોય, ત્યારે તમારે માર્કેટના ઘટાડા વખતે ઈક્વિટી વેચવાની જરૂર પડતી નથી. તમારા રોકાણને 5 થી 10 વર્ષ ના લાંબા ગાળાના દ્રષ્ટિકોણથી જુઓ અને ટૂંકા ગાળાના માર્કેટના ઘોંઘાટથી દૂર રહો.