મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. મિડ અને સ્મોલકેપ ફંડ્સનું AUM **₹10 લાખ કરોડ**ના આંકડાને સ્પર્શી ગયું છે, જે **2021** ની સરખામણીએ **4 ગણું** વધારે છે. જોકે, આ તેજીની સાથે રોકાણકારો માટે ઊંચા વેલ્યુએશન અને લિક્વિડિટીનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે.
ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માર્કેટમાં એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. મિડકેપ અને સ્મોલકેપ ફંડ્સનું એસેટ અન્ડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ₹10 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે હવે રિટેલ રોકાણકારો મોટા કંપનીઓના શેર કરતા મિડ અને સ્મોલકેપમાં વધુ રસ દાખવી રહ્યા છે, જે હવે દેશના કુલ સક્રિય ઇક્વિટી એસેટ્સના 26% હિસ્સો ધરાવે છે.
રોકાણકારોનો બદલાતો મિજાજ
2021 માં આ સેગમેન્ટનું AUM માત્ર ₹2.5 લાખ કરોડ હતું, જે ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં વધીને ₹10 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. વર્ષની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં સ્મોલકેપ ફંડ્સમાં ₹55,300 કરોડ અને મિડકેપ ફંડ્સમાં ₹51,295 કરોડનું નેટ ઇનફ્લો (Net Inflow) આવ્યું છે. તેની સામે લાર્જકેપ ફંડ્સમાં માત્ર ₹11,690 કરોડનું જ રોકાણ જોવા મળ્યું છે.
આ દોડ પાછળનું મુખ્ય કારણ પરફોર્મન્સમાં રહેલો તફાવત છે. જ્યાં Nifty 50 ઈન્ડેક્સમાં વર્ષના પ્રારંભથી 13.1% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, ત્યાં Nifty Smallcap 250 ઇન્ડેક્સે લગભગ 7% નું પોઝિટિવ રિટર્ન આપ્યું છે.
વેલ્યુએશન અને લિક્વિડિટીની ચિંતા
જોકે, આ તેજી પાછળ જોખમો પણ છે. Nifty Smallcap 250 નો P/E રેશિયો હાલ 30.9 છે, જે તેના 5 વર્ષની સરેરાશ 28.2 કરતા ઘણો વધારે છે. વધુ પડતા વેલ્યુએશનને કારણે નવા રોકાણકારો માટે 'માર્જિન ઓફ સેફ્ટી' ઘટી રહી છે.
સાથે જ, ફંડ મેનેજર્સ માટે પણ મોટા પડકારો ઉભા થયા છે. જ્યારે કોઈ ફંડનું કદ ખૂબ વધી જાય, ત્યારે નાના શેરોમાં ખરીદ-વેચાણ કરતી વખતે શેરના ભાવમાં મોટો ઉતાર-ચઢાવ આવે છે, જેને લિક્વિડિટી સમસ્યા કહેવામાં આવે છે. બજારમાં અસ્થિરતા હોય ત્યારે આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે.
આગળનો રસ્તો
માર્કેટમાં સતત આવતા નવા IPOs ને કારણે રોકાણકારોને વિકલ્પો મળ્યા છે, પરંતુ પાવર, ડિફેન્સ અને ડેટા સેન્ટર જેવા સેક્ટર્સમાં પીક વેલ્યુએશન પર રોકાણ કરવું જોખમી બની શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું આ ફંડ્સ બજારમાં આવતા સંભવિત વૈશ્વિક દબાણ સામે પોતાની કામગીરી જાળવી રાખવા સક્ષમ છે કે કેમ.