ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેક્ટરમાં રોકાણકારોની સંખ્યા **6.5 કરોડ**ને પાર પહોંચી ગઈ છે. હવે કંપનીઓ ડિજિટલ પહોંચની સાથે AI ટૂલ્સ અને બિહેવિયરલ એજ્યુકેશન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે જેથી બજારની વોલેટિલિટી વચ્ચે રોકાણકારો ટકી રહે.
ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેક્ટરે છેલ્લા એક દાયકામાં એક મોટો પડાવ પાર કર્યો છે, જેમાં રોકાણકારોની સંખ્યા 1 કરોડથી વધીને લગભગ 6.5 કરોડ થઈ ગઈ છે. 'Business Standard BFSI Insight Summit 2026' માં ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોએ નોંધ્યું હતું કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સને કારણે મળેલી ઝડપી ગ્રોથ બાદ હવે સમય ક્વોલિટી અને રિટેન્શન પર ધ્યાન આપવાનો છે.
SIP અને ઓટોમેશનનું મહત્વ
ઘણા વર્ષો સુધી ઇન્ડસ્ટ્રીનો મુખ્ય ધ્યેય લોકો સુધી ફંડ્સ પહોંચાડવાનો હતો. જોકે, આ વધારા સાથે એવા નવા રોકાણકારો પણ આવ્યા છે જેઓ માર્કેટ સાયકલથી અજાણ છે. આ સ્થિતિમાં SIP (Systematic Investment Plans) સ્થિરતા માટે મુખ્ય એન્જિન સાબિત થયા છે. PhonePe જેવી એપ્સ દ્વારા અપાતી 'ડેઈલી SIP' જેવી સુવિધાઓએ અનિયમિત આવક ધરાવતા લોકો માટે રોકાણ સરળ બનાવ્યું છે, જે ભાવનાત્મક નિર્ણયોને ઘટાડે છે.
AI બની રહ્યું છે સેકન્ડ ઓપિનિયન એન્જિન
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે માનવીય સલાહકારોની જગ્યા નથી લઈ રહ્યું, પરંતુ તેમને સપોર્ટ કરી રહ્યું છે. રોકાણકારો હવે AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ સલાહકારોની ટિપ્સને વેલિડેટ કરવા માટે કરી રહ્યા છે. આ રીતે એક ટુ-ટાયર સિસ્ટમ તૈયાર થઈ રહી છે જ્યાં ડિજિટલ ડેટા સાથે લાંબા ગાળાના પ્લાનિંગ માટે માનવીય સલાહ પણ ઉપલબ્ધ છે.
વોલેટિલિટી સામે લડવાની તૈયારી
માર્કેટમાં જ્યારે પણ ઘટાડો આવે છે, ત્યારે ઘણા નવા રોકાણકારો ગભરાઈને પોતાના શેર વેચી દે છે (Churn Rate). આ રોકવા માટે ફંડ હાઉસ હવે રોકાણકારોને બિહેવિયરલ એજ્યુકેશન આપી રહ્યા છે, જેથી તેમને સમજાય કે માર્કેટ હંમેશા એક સીધી રેખામાં ઉપર નથી જતું. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ એજ્યુકેશન અને AI ટૂલ્સ ભવિષ્યના માર્કેટ કરેક્શનમાં ગભરાટભર્યા એક્ઝિટને ઘટાડવામાં કેટલા સફળ રહે છે.