તહેવારોમાં પ્રિયજનોને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ગિફ્ટ કરવાનો ટ્રેન્ડ વધ્યો છે, પરંતુ તે પહેલાં ટેક્સ અને ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયા સમજવી જરૂરી છે. પરિવારના સભ્યોને ટ્રાન્સફર ટેક્સ-ફ્રી છે, પરંતુ ટેક્સની જવાબદારી હવે લેનાર પર રહેશે.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ્સને એક વ્યક્તિના નામ પરથી બીજા વ્યક્તિના નામ પર ટ્રાન્સફર કરવું એ કોઈ સામાન્ય ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન નથી. આ માટે કાયદાકીય અને ટેક્સના કેટલાક મહત્વના સ્ટેપ્સ અનુસરવા પડે છે.
ટેક્સના નિયમો શું છે?
ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ હેઠળ, જો તમે 'સ્પેસિફાઇડ રિલેટિવ્સ' (જેમાં પતિ-પત્ની, બાળકો અને ભાઈ-બહેનનો સમાવેશ થાય છે) ને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ગિફ્ટ કરો છો, તો ટ્રાન્સફર સમયે કોઈ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ લાગતો નથી. જોકે, ટેક્સની જવાબદારી ટળતી નથી, તે ટ્રાન્સફર થઈને લેનાર પાસે જતી રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે ₹10,000 માં ખરીદેલા યુનિટ્સ ગિફ્ટ કરો છો, તો લેનારની કોસ્ટ ઓફ એક્વિઝિશન ₹10,000 જ ગણાશે. જ્યારે લેનાર આ યુનિટ્સ વેચશે, ત્યારે તેના પર કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ લાગશે.
પ્રોસેસ અને ડોક્યુમેન્ટેશન
આ પ્રક્રિયા મોટે ભાગે ઓફલાઈન હોય છે. તમારે AMC અથવા રજિસ્ટ્રાર જેવી કે CAMS કે KFintech ને ફોર્મલ રિક્વેસ્ટ આપવી પડે છે. આ માટે નોટરાઈઝ્ડ 'ગિફ્ટ ડીડ' હોવું જરૂરી છે. બંને પક્ષોનું KYC કમ્પ્લાયન્ટ હોવું અને તમામ બેંક ડિટેલ્સ તથા PAN કાર્ડની માહિતી મેચ થવી ખૂબ જ અનિવાર્ય છે.
જોખમો અને ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
યાદ રાખો કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ગિફ્ટ કરવું એ એક કાયમી નિર્ણય છે. એકવાર યુનિટ્સ ટ્રાન્સફર થયા પછી તમારો તેના પર કોઈ અધિકાર રહેતો નથી. ઉપરાંત, લેનારની જોખમ લેવાની ક્ષમતા (Risk Appetite) અને તમારી પોર્ટફોલિયો સ્ટ્રેટેજી અલગ હોઈ શકે છે. જો લેનાર બજારના ઉતાર-ચઢાવને ન સમજી શકે, તો લાંબા ગાળાના રોકાણનો મૂળ હેતુ નિષ્ફળ જઈ શકે છે.