૧૩૦ જેટલી ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સના અભ્યાસ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે ઓછામાં ઓછા ૩ વર્ષ સુધી રોકાણ જાળવી રાખવાથી ફુગાવા (Inflation) સામે રક્ષણ મેળવવાની શક્યતા વધી જાય છે. જોકે, ૨૦૨૩માં આવેલા ટેક્સ ફેરફારો બાદ ડેટ ફંડ્સમાં ટેક્સ પ્લાનિંગનું મહત્વ ઘટ્યું છે, તેમ છતાં યોગ્ય હોરાઇઝન સાથે તે મૂડી જાળવણીનું ઉત્તમ સાધન છે.
ઘણા ભારતીય રોકાણકારો ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સને માત્ર વધારાની રોકડ રાખવાની જગ્યા તરીકે જુએ છે. પરંતુ ૧૩૦ વિવિધ સ્કીમ્સના ડેટા દર્શાવે છે કે આ ફંડ્સ મોંઘવારી સામે નાણાંની કિંમત સાચવવા માટે વ્યૂહાત્મક સાધન બની શકે છે. ઐતિહાસિક ડેટા મુજબ, ૧ વર્ષના ગાળામાં માત્ર ૪૬% સ્કીમ્સ જ CPI (ફુગાવા) કરતા વધુ વળતર આપી શકી હતી, જ્યારે રોકાણનો સમયગાળો ૩ વર્ષ વધારતા આ સફળતાનો દર ૧૦૦% પર પહોંચી ગયો હતો.
RBI અને માર્કેટનો સંબંધ
ડેટ ફંડ્સ સીધા Reserve Bank of India ના વ્યાજ દરના નિર્ણયોથી પ્રભાવિત થાય છે. જ્યારે સેન્ટ્રલ બેંક મોંઘવારી અંકુશમાં લેવા માટે વ્યાજ દર વધારે છે, ત્યારે ફંડના પોર્ટફોલિયોમાં રહેલા બોન્ડ્સનું મૂલ્ય ટૂંકા ગાળા માટે ઘટે છે, જેને Mark-to-Market લોસ કહેવાય છે. ૨૦૨૨ પછીના વ્યાજ દર વધારાના ચક્રમાં Gilt ફંડ્સમાં આ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. જોકે, આ વોલેટિલિટી ફંડ મેનેજર્સને ઊંચા વ્યાજ દરે ફરીથી રોકાણ કરવાની તક આપે છે.
ટેક્સમાં બદલાવ
એપ્રિલ ૨૦૨૩ થી અમલમાં આવેલા ટેક્સ ફેરફારોને કારણે ડેટ ફંડ્સના આકર્ષણમાં ઘટાડો થયો છે. ઇન્ડેક્સેશનના ફાયદા દૂર થવાથી હવે ડેટ ફંડ્સના નફા પર રોકાણકારના ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ લાગે છે, જેના કારણે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) સાથેની તેની ટેક્સની સ્પર્ધા ઘટી ગઈ છે.
કયું ફંડ પસંદ કરવું?
Banking and PSU ડેટ ફંડ્સ અને Corporate Bond ફંડ્સ ઐતિહાસિક રીતે CPI કરતા ૧% થી ૩% વધુ વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જ્યારે Short Duration ફંડ્સ વ્યાજ દરના ફેરફારો સામે સ્થિરતા આપે છે, તો Credit Risk ફંડ્સમાં જોખમનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. રોકાણકારોએ પોતપોતાના નાણાકીય લક્ષ્યો સાથે ફંડની મેચ્યોરિટી પ્રોફાઇલને મેચ કરીને જ રોકાણનો નિર્ણય લેવો જોઈએ.