આજે માર્કેટમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ દ્વારા સંચાલિત (Autonomous) ETFs નો દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે, જે S&P 500 ને પણ પાછળ છોડી રહ્યા છે. જોકે, એક્સપર્ટ્સ આ નવી ટેકનોલોજીમાં માનવીય દેખરેખના અભાવને લઈને સતર્ક રહેવાની સલાહ આપે છે.
અમેરિકાના માર્કેટમાં રોકાણની એક નવી રીત ચર્ચામાં છે, જ્યાં હ્યુમન ફંડ મેનેજરની જગ્યાએ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) શેર પસંદ કરી રહ્યું છે. FinQ US Large-Cap AI-managed ETF એ ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધી 25.35% રિટર્ન આપ્યું છે, જ્યારે Ai Funds ના High Conviction US Equity AI-Managed ETF એ ઓગસ્ટમાં લોન્ચ થયા બાદ 2.7% રિટર્ન નોંધાવ્યું છે. આ બંને ફંડ્સનો દેખાવ S&P 500 ના 1.1% ના વધારા કરતા ઘણો ચડિયાતો રહ્યો છે.
શું છે 'બ્લેક બોક્સ' રિસ્ક?
જોકે, આ ફંડ્સમાં કુલ એસેટ્સ (AUM) હજુ માત્ર $30 મિલિયન જેટલી જ છે, જે $17 ટ્રિલિયન ના વૈશ્વિક ETF સેક્ટર સામે ઘણી નાની છે. નિષ્ણાતો આને 'બ્લેક બોક્સ' રિસ્ક માને છે. જો માર્કેટમાં અચાનક મોટો ઘટાડો આવે કે આર્થિક સંકટ સર્જાય, તો આ અલ્ગોરિધમ કેવી રીતે રિએક્ટ કરશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે, કારણ કે અત્યાર સુધી આ સિસ્ટમનો કોઈ લાંબા ગાળાના બેર માર્કેટમાં અનુભવ નથી.
ભારતીય રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ભારતીય માર્કેટમાં સ્થિતિ અલગ છે. અહીં SEBI ના કડક નિયમો છે, જે મુજબ તમામ રોકાણના નિર્ણયો માટે એક હ્યુમન ફંડ મેનેજર જવાબદાર હોવો જરૂરી છે. ભારતમાં 'Quant' ફંડ્સ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ જરૂર કરે છે, પરંતુ તેમાં અંતિમ નિર્ણય લેનાર માનવી જ હોય છે. આ માનવીય દેખરેખ એક સેફ્ટી નેટ (Safety Net) તરીકે કામ કરે છે.
Pictet Asset Management અને Man Group જેવી દિગ્ગજ સંસ્થાઓ પણ AI નો ઉપયોગ માત્ર ડેટા એનાલિસિસ માટે કરે છે, જ્યારે નિર્ણય લેવાની કમાન હજુ પણ માનવીય હાથમાં જ રાખે છે. રોકાણકારોએ સમજવું જરૂરી છે કે શું તેઓ કોઈ ફુલ-ઓટોમેટેડ એક્સપેરિમેન્ટમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે કે પછી ટેકનોલોજી-સપોર્ટેડ પ્રોફેશનલ ફંડમાં.