Digital News Publishers Association (DNPA) એ ભારતના નવા DPDP Act ને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો છે. આ કાયદામાં પત્રકારત્વ માટે અપવાદોના અભાવ સામે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે, જે Reliance અને Adani ગ્રુપની માલિકીની કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે.
Digital News Publishers Association (DNPA), જે ભારતના 21 મુખ્ય મીડિયા આઉટલેટ્સનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને Digital Personal Data Protection (DPDP) Act ને પડકાર્યો છે. આ કાયદો મે 2027 થી સંપૂર્ણ રીતે લાગુ થવાનો છે.
તપાસ પત્રકારત્વ પર શું અસર પડશે?
મીડિયા હાઉસનો મુખ્ય તર્ક એ છે કે આ કાયદામાં પત્રકારો માટે ખાસ સુરક્ષાની જોગવાઈ નથી. વર્તમાન જોગવાઈ મુજબ, ડેટા એકત્રિત કરતા પહેલા સંબંધિત વ્યક્તિને જાણ કરવી અનિવાર્ય છે. આનાથી તપાસ પત્રકારત્વ (Investigative Journalism) જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, કારણ કે આરોપીઓ પુરાવાનો નાશ કરી શકે છે અથવા સાક્ષીઓને ધમકાવી શકે છે.
ડેટા ડિલીટ કરવાનો મુદ્દો
કાયદામાં રહેલી 'ડેટા ડિલીટ' કરવાની જોગવાઈ પણ મીડિયા માટે ચિંતાનો વિષય છે. જો લોકો પોતાની માહિતી ભૂંસી નાખવાની માંગ કરે, તો જૂની તપાસ રિપોર્ટ્સ અને આર્કાઇવ્સમાંથી મહત્વના તથ્યો દૂર કરવા પડી શકે છે, જેનાથી ન્યૂઝ સ્ટોરીની વિશ્વસનીયતા પર અસર પડશે.
સ્ત્રોતની ગુપ્તતા અને સરકારી સત્તા
આ ઉપરાંત, સરકાર દ્વારા ડેટા માગવાની સત્તાને લીધે પત્રકારોની ગુપ્ત માહિતીના સ્ત્રોત (Sources) જાહેર કરવાનું દબાણ આવી શકે છે. DNPA નું કહેવું છે કે યુરોપિયન યુનિયન કે યુકે જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય મોડેલોમાં પત્રકારત્વ માટે જે રક્ષણ મળે છે, તે ભારતીય કાયદામાં ખૂટે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
શેરબજારના રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ છે. મીડિયા કંપનીઓના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની કાર્યક્ષમતા અને તેમના પર આવનારા કાનૂની ખર્ચના આધારે આ કંપનીઓના શેર પર લાંબા ગાળે અસર પડી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ કેસ આવનારા વર્ષોમાં 'પ્રાઈવસી' અને 'પ્રેસ ફ્રીડમ' વચ્ચેની લકીર નક્કી કરશે.