દેશના પેઈડ ડાયરેક્ટ-ટુ-હોમ (DTH) સેક્ટરમાં મોટું ગાબડું પડ્યું છે. જૂન 2026 ના અંત સુધીમાં સબ્સ્ક્રાઇબર્સની સંખ્યામાં **13.4%** નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે દર્શાવે છે કે ગ્રાહકો હવે OTT અને ફ્રી-ટુ-એર સર્વિસ તરફ વળી રહ્યા છે.
સેક્ટર સામે મોટો પડકાર
ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) ના લેટેસ્ટ આંકડા મુજબ, દેશના ચાર મુખ્ય પ્રાઈવેટ DTH ઓપરેટર્સના સક્રિય ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટીને 48.56 મિલિયન થઈ ગઈ છે. જૂન 2025 માં આ આંકડો 56.07 મિલિયન હતો, એટલે કે માત્ર એક વર્ષમાં 7.51 મિલિયન ગ્રાહકો ઓછા થયા છે.
કેમ ઘટી રહ્યા છે ગ્રાહકો?
લોકો હવે પરંપરાગત ટીવી સબ્સ્ક્રિપ્શનને બદલે સ્માર્ટફોન અને બ્રોડબેન્ડ આધારિત સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સ (OTT) પસંદ કરી રહ્યા છે. વધુમાં, સરકારી 'DD Free Dish' જેવી ફ્રી-ટુ-એર સર્વિસની લોકપ્રિયતાએ પેઈડ ઓપરેટર્સના બિઝનેસ મોડેલ પર દબાણ વધાર્યું છે. આ માત્ર ટીવી જ નહીં, પરંતુ રેડિયો માર્કેટ પર પણ અસર કરી રહ્યું છે, જ્યાં FM રેડિયોની એડ રેવન્યુમાં 9.1% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ
ઘટતા ગ્રાહકોની સીધી અસર કંપનીઓના બેલેન્સ શીટ પર દેખાઈ રહી છે. Dish TV India ને નાણાકીય વર્ષ 2026 માં ₹807.4 કરોડ નો તોતિંગ નુકસાન થયું છે, જ્યારે માર્કેટ લીડર Tata Play (જેનો માર્કેટ શેર 30.56% છે) ને પણ ₹551 કરોડ નું નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે.
ભવિષ્યની રણનીતિ
હવે આ કંપનીઓ પોતાને બચાવવા માટે 'હાઈબ્રિડ મોડેલ' તરફ આગળ વધી રહી છે, જેમાં સેટેલાઇટ ટીવીની સાથે ઈન્ટરનેટ અને સ્માર્ટ સેટ-ટોપ બોક્સનો સમાવેશ થાય છે. Bharti Airtel પહેલેથી જ આ દિશામાં કામ કરી રહ્યું છે અને તેના IPTV સેગમેન્ટમાં 4 મિલિયનથી વધુ યુઝર્સ જોડાયા છે. રોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું આ કંપનીઓ પોતાના જૂના ગ્રાહકોને સ્માર્ટ પ્લેટફોર્મ પર શિફ્ટ કરી નફો કમાઈ શકશે કે કેમ.