ભારતીય મ્યુઝિક સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સ હવે પેઇડ સબસ્ક્રિપ્શન વધારવા માટે ટેલિકોમ અને ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી કરી રહ્યા છે. વર્ષ 2025 ના અંત સુધીમાં દેશમાં **14 મિલિયન** પેઇડ સબસ્ક્રાઇબર્સ હતા, પરંતુ ફ્રી યુઝર્સને પેઇડ ગ્રાહકોમાં બદલવા માટે આ સ્ટ્રેટેજી કેટલી અસરકારક સાબિત થશે તે જોવું રહ્યું.
મોનેટાઈઝેશન ગેપ કેવી રીતે ભરવો?
ભારતીય ઓડિયો સ્ટ્રીમિંગ ઈન્ડસ્ટ્રી માટે સૌથી મોટો પડકાર યુઝર્સની માનસિકતા બદલવાનો છે. ભારતમાં અંદાજે 80% સ્માર્ટફોન યુઝર્સ દરરોજ એક કલાકથી વધુ ઓડિયો કન્ટેન્ટ સાંભળે છે, પરંતુ પેઇડ પ્લાન લેવાનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું છે. જુલાઈ 2026 ના EY-IMI રિપોર્ટ મુજબ, માત્ર 38% લોકોએ જ મ્યુઝિક સર્વિસ માટે પૈસા ચૂકવ્યા છે, જ્યારે વિડિયો સ્ટ્રીમિંગમાં આ આંકડો 86% છે. YouTube જેવી ફ્રી પ્લેટફોર્મ્સને કારણે મ્યુઝિકને 'ફ્રી કમોડિટી' ગણવાની આદતને તોડવા માટે 'બંડલિંગ' એક ગેમ ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
લાયસન્સિંગ કોસ્ટનું જોખમ
રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય 'લાયસન્સિંગ ફી' છે. મોટાભાગની મ્યુઝિક એપ રેવન્યુ-શેરિંગ મોડલ પર કામ કરે છે, એટલે કે જેમ યુઝર બેઝ વધે, તેમ મ્યુઝિક લેબલ્સને ચૂકવવાની રકમ પણ વધે છે. જો બંડલિંગને કારણે મોટા પાયે યુઝર્સ આવે પણ આવક ઓછી રહે, તો પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. આથી જ Spotify જેવી કંપનીઓ હવે 3-ટિયર પ્રાઈસિંગ મોડલ અજમાવી રહી છે.
ભવિષ્યનું લક્ષ્ય
ઈન્ડસ્ટ્રીનું લક્ષ્ય 2028 સુધીમાં પેઇડ સબસ્ક્રાઈબર બેઝને 28 થી 30 મિલિયન સુધી પહોંચાડવાનું છે. હવે કંપનીઓ માત્ર ડિસ્કાઉન્ટ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે લાઈવ ઈવેન્ટ્સ અને એક્સક્લુઝિવ કન્ટેન્ટ દ્વારા ગ્રાહકોને જાળવી રાખવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.