ભારતનું Creator Economy હવે શોખમાંથી એક મોટા ઉદ્યોગમાં ફેરવાઈ રહ્યું છે. હાલમાં તે **$400 અબજ** ના કન્ઝ્યુમર સ્પેન્ડિંગને પ્રભાવિત કરે છે અને 2030 સુધીમાં **$1 ટ્રિલિયન** સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય રાખે છે, પરંતુ માત્ર **10%** ક્રિએટર્સ જ કમાણી કરી રહ્યા છે, જે એક મોટો પડકાર છે.
ભારતમાં ક્રિએટર ઇકોનોમી હવે એક પ્રોફેશનલ ડિજિટલ સપ્લાય ચેઇનમાં પરિવર્તિત થઈ રહી છે. ડેટા મુજબ, આ સેક્ટર વાર્ષિક $350 અબજ થી $400 અબજ ના કન્ઝ્યુમર ખર્ચને પ્રભાવિત કરી રહ્યું છે. માર્કેટિંગના બદલાતા ટ્રેન્ડને કારણે હવે બ્રાન્ડ્સ ટીવી અને પ્રિન્ટને બદલે ડિજિટલ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.
આંકડાઓની માયાજાળ
દેશમાં આશરે 10 કરોડ જેટલા ડિજિટલ ક્રિએટર્સ છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર 20 થી 25 લાખ લોકો જ સક્રિય ફોલોઅર્સ ધરાવે છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, માત્ર 8% થી 10% ક્રિએટર્સ જ પોતાના કન્ટેન્ટનું અસરકારક રીતે મોનેટાઈઝેશન (Monetization) કરી શકે છે. ઇન્ફ્લુએન્સર માર્કેટિંગનું મૂલ્ય વર્ષ 2026 માં આશરે ₹3,375 કરોડ રહેવાનો અંદાજ છે.
સરકારનો પ્લાન શું છે?
આ સેક્ટરને પ્રોફેશનલ બનાવવા માટે સરકારે 2026 ના બજેટમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે:
- National Creator Labs માટે ₹250 કરોડ નું ફાળવણી.
- Indian Institute of Creative Technology (IICT) માટે ₹391 કરોડ મંજૂર કર્યા છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી (Structural Risks)
આ સેક્ટરમાં વૃદ્ધિની સાથે જોખમો પણ છે. ક્રિએટર્સની 90% આવક માત્ર બ્રાન્ડ ડીલ્સ પર નિર્ભર છે, જે માર્કેટિંગ બજેટમાં ફેરફાર આવતા જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. ઉપરાંત, ટેક જાયન્ટ્સના અલ્ગોરિધમ પરની નિર્ભરતા અને સ્પષ્ટ રેગ્યુલેટરી નોર્મ્સનો અભાવ સેક્ટર માટે લાંબા ગાળાના પડકારો છે.