ભારતમાં ટીવી બ્રોડકાસ્ટિંગ સેક્ટર માટે ખરાબ સમય ચાલી રહ્યો છે. ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટતા **2022** થી અત્યાર સુધીમાં **114** જેટલી ચેનલના લાયસન્સ પરત ખેંચવામાં આવ્યા છે અને હવે કંપનીઓ ડિજિટલ માધ્યમ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.
ભારતીય ટેલિવિઝન બ્રોડકાસ્ટિંગ ઉદ્યોગ હાલમાં તેના ઇતિહાસના સૌથી મોટા ફેરફારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, 2022 થી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન 114 ટીવી ચેનલ લાયસન્સ સરન્ડર કરવામાં આવ્યા છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે કેવી રીતે લીનિયર ટેલિવિઝન તેના દર્શકો અને જાહેરાતની આવક ગુમાવી રહ્યું છે.\n\n### પે-ટીવીમાં મોટો ઘટાડો\nપરંપરાગત પે-ટીવીનું બિઝનેસ મોડેલ દબાણ હેઠળ છે. એક સમયે એટલે કે FY19 માં જે સબ્સ્ક્રાઇબર બેઝ 72 મિલિયન હતો, તે 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં ઘટીને લગભગ 49.05 મિલિયન પર આવી ગયો છે. આશરે 23 મિલિયનની આ ઘટ દર્શાવે છે કે લોકો હવે DD Free Dish અથવા ઇન્ટરનેટ આધારિત સ્ટ્રીમિંગ સેવાઓ તરફ વળી રહ્યા છે.\n\n### એડવર્ટાઇઝિંગમાં મોટો બદલાવ\nZee Entertainment અને JioStar જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે દર્શકો ઘટવાને કારણે જાહેરાતોની આવક પર અસર પડી છે. FMCG કંપનીઓ હવે તેમની જાહેરાતનું બજેટ પરંપરાગત ટીવીને બદલે ડિજિટલ મીડિયા તરફ વાળી રહી છે. મધ્ય 2026 સુધીમાં કનેક્ટેડ ટીવી (CTV) ના દર્શકોની સંખ્યા 207 મિલિયન પર પહોંચી છે, જે 2022 ની સરખામણીમાં ત્રણ ગણી વધારે છે.\n\nસરકારે ઓગસ્ટ 2026 માં ટીવી ચેનલો પર લાગુ 12 મિનિટ પ્રતિ કલાકની જાહેરાતની મર્યાદા હટાવી દીધી છે, જેથી તેઓ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે સ્પર્ધા કરી શકે. જોકે, આ નિર્ણય એ પણ દર્શાવે છે કે બ્રોડકાસ્ટર્સ પર નાણાકીય દબાણ કેટલું ગંભીર છે.\n\n### વ્યૂહાત્મક ફેરફાર\nકંપનીઓ હવે નફો સુધારવા માટે પોર્ટફોલિયોનું રેશનલાઇઝેશન કરી રહી છે. સેટેલાઇટ ચેનલ ચલાવવાનો ખર્ચ (કેરેજ ફી અને ટ્રાન્સપોન્ડર ખર્ચ) ઘણો વધારે હોય છે. જો કોઈ ચેનલ પૂરતી ટીઆરપી કે એડવર્ટાઇઝિંગ નથી લાવી શકતી, તો તેને બંધ કરવી એ જ કંપનીના પ્રોફિટ માર્જિન માટે હિતકારી છે. હવે રોકાણકારોની નજર એ વાત પર રહેશે કે આ મીડિયા હાઉસ કેવી રીતે તેમની ડિજિટલ વ્યૂહરચનાને સફળ બનાવે છે.
