ભારત પોતાની મીડિયા સ્ટ્રેટેજીમાં મોટો બદલાવ લાવી રહ્યું છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી (IP) પર સ્થાનિક માલિકી જાળવી રાખવાનો છે. **₹2.78 લાખ કરોડ**ના વિશાળ માર્કેટ સાથે, હવે સરકાર વિદેશી પ્લેટફોર્મ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે નવા પોલિસી ઇનિશિયેટિવ લાવી રહી છે.
ભારત સરકાર હવે ડિજિટલ મીડિયા સોવરિનિટી (Sovereignty) એટલે કે પ્રભુત્વ મેળવવા માટે ગંભીર બની છે. અત્યાર સુધી ભારત એક મોટું ગ્રાહક માર્કેટ રહ્યું છે, પરંતુ હવે તે IP ના સર્જક અને નિકાસકાર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. દેશમાં ઇન્ટરનેટ અને ડેટા સસ્તો થવાથી ડિજિટલ માળખું તો તૈયાર થઈ ગયું છે, પરંતુ મોટાભાગનો આર્થિક ફાયદો વિદેશી પ્લેટફોર્મ્સ લઈ જાય છે. નવી નીતિનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય વાર્તાઓ, પાત્રો અને ફ્રેન્ચાઇઝીની કિંમત દેશની અંદર જ જાળવી રાખવાનો છે.
મીડિયા ઇકોનોમીનો વ્યાપ
વર્ષ 2026 સુધીમાં ભારતીય મીડિયા અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ સેક્ટરનું કદ ₹2.78 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. સરકાર હવે WAVES (World Audio Visual & Entertainment Summit) અને AVGC-XR (Animation, Visual Effects, Gaming, Comics, and Extended Reality) સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, જેથી સ્થાનિક પ્રોડક્શન હાઉસ પોતાના સર્જનાત્મક કામના માલિક બની શકે.
પોલિસી ડ્રાઇવર્સ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
2026ના કેન્દ્રીય બજેટમાં ડેટા લોકલાઇઝેશન અને સ્થાનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. સરકાર ક્લાઉડ અને ડેટા સ્ટોરેજમાં ભારતીય કંપનીઓને મદદ કરી રહી છે જેથી આર્થિક મૂલ્ય વિદેશી દેશોમાં ન જાય. આ માત્ર કન્ટેન્ટ ક્રિએશન નથી, પણ એક મજબૂત ડિજિટલ પાયો બનાવવાની કવાયત છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે શું ભારતીય કંપનીઓ લો-માર્જિન સર્વિસ વર્કમાંથી નીકળીને હાઈ-માર્જિન IP ઓનરશિપ તરફ વળી શકે છે? જોકે, R&D પાછળનો ખર્ચ વધારવો અને ગ્લોબલ હાઈપરસ્કેલર્સ સાથે સ્પર્ધા કરવી એ એક મોટો પડકાર છે. સરકારની આ વ્યૂહરચના લાંબા ગાળે મીડિયા અને ગેમિંગ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.