લક્ઝરી ઘડિયાળો રોકાણ તરીકે કેમ ઉભરી રહ્યા છે?
ફિલિપ્સની તાજેતરની જીનીવા વોચ ઓક્શન: XXIII એ સાબિત કર્યું છે કે હાઈ-એન્ડ ઘડિયાળો હવે માત્ર લક્ઝરી વસ્તુઓ નથી, પરંતુ મજબૂત વૈકલ્પિક રોકાણ (alternative investment) બની ગયા છે. આ ઓક્શનનું પ્રભાવશાળ કુલ કલેક્શન દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ઘડિયાળ બનાવવાની કળા અને દુર્લભતા, ફાઈન આર્ટ અને અન્ય ટોચની કલેક્ટીબલ્સ (collectibles) જેવી કિંમતો મેળવી રહી છે. આ વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ બ્રાન્ડનો વારસો, વિશિષ્ટતા અને નવા જમાનાના ખરીદદારોની વધતી માંગ છે.
ઓક્શનનું રેકોર્ડ પ્રદર્શન
જીનીવા વોચ ઓક્શન: XXIII એ કુલ $96.3 મિલિયન (લગભગ ₹800 કરોડ થી વધુ) ની આવક કરી, જે ફિલિપ્સના પોતાના અગાઉના $83 મિલિયન ના રેકોર્ડને વટાવી ગયું છે. આ સતત બીજા વર્ષે છે જ્યારે ફિલિપ્સે રેકોર્ડ વાર્ષિક વોચ વેચાણ હાંસલ કર્યું છે, 2025 માં $290 મિલિયન સુધી પહોંચ્યું છે અને ઓક્શન માર્કેટમાં 45% નો મોટો હિસ્સો મેળવ્યો છે. આ ઇવેન્ટમાં 43 વિશ્વ રેકોર્ડ તૂટ્યા, જેમાં 14 વસ્તુઓ $1 મિલિયન ($10 લાખ) થી વધુમાં વેચાઈ. આ સફળતા લક્ઝરી ઘડિયાળોને ફાઈન આર્ટ જેવી સ્થાપિત રોકાણ શ્રેણીમાં મૂકે છે, જ્યારે વિશાળ લક્ઝરી બજાર આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે.
દુર્લભ બ્રાન્ડ્સની ટોચની કિંમતો
ખાસ કરીને પટેક ફિલિપ (Patek Philippe) અને સ્વતંત્ર નિર્માતાઓ (independent makers) ની શ્રેષ્ઠ ઘડિયાળો માટે ટોચની કિંમતો ચૂકવવામાં આવી. ઓક્શનનો સ્ટાર હતી એક અત્યંત દુર્લભ પટેક ફિલિપ રેફ. 2523 “સાઉથ અમેરિકા” વર્લ્ડ ટાઈમર, જે $10.2 મિલિયન ($1.02 કરોડ) ના રેકોર્ડ ભાવે વેચાઈ. એફ.પી. જર્ન (F.P. Journe) ની ઘડિયાળોએ પણ મજબૂત માંગ જોઈ, જેમાં તેની ક્રોનોમીટર એ રેઝોનન્સ “સબ્સ્ક્રિપ્શન નંબર 18” લગભગ $6.3 મિલિયન ($63 લાખ) માં વેચાઈ, જે કલેક્ટર્સમાં આ બ્રાન્ડની વધતી લોકપ્રિયતા દર્શાવે છે. અક્રિવિયા (Akrivia) જેવી સ્વતંત્ર બ્રાન્ડ્સ, જેની AK-06 મોડેલ $3.9 મિલિયન ($39 લાખ) માં વેચાઈ, તે ટેકનિકલ કુશળતા અને મર્યાદિત ઉત્પાદન માટે ઓળખ મેળવી રહી છે. કલેક્ટર્સ સ્પષ્ટપણે આ અનન્ય, ઉચ્ચ-કારીગરીવાળા ટુકડાઓને સાંસ્કૃતિક વસ્તુઓ અને ગંભીર નાણાકીય સંપત્તિ બંને તરીકે મૂલવી રહ્યા છે.
નવા કલેક્ટર્સ માંગને વેગ આપે છે
મિલેનિયલ્સ (Millennials) અને Gen Z સહિતના યુવા ખરીદદારો, લક્ઝરી વોચ માર્કેટને સતત આકાર આપી રહ્યા છે. તેઓ ઘડિયાળોને માત્ર સ્ટેટસ સિમ્બોલ જ નહીં, પરંતુ રોકાણના ટુકડાઓ અને અંગત અભિવ્યક્તિ તરીકે જુએ છે. Gen Z વ્યક્તિઓના લગભગ 35% આગામી વર્ષમાં લક્ઝરી ઘડિયાળ ખરીદવાની યોજના ધરાવે છે, અને ઘણા તેને સોના કે મિલકત કરતાં વધુ સરળતાથી વેચી શકાય તેવું માને છે. આ વસ્તી વિષયક જૂથ પ્રી-ઓન્ડ (pre-owned) માર્કેટને વેગ આપી રહ્યું છે કારણ કે તેઓ વિશિષ્ટ ટાઇમપીસ શોધી રહ્યા છે. જ્યારે રોલેક્સ (Rolex) હજુ પણ પસંદગીની છે, ત્યારે સ્વતંત્ર વોચમેકર્સમાં રસ વધી રહ્યો છે, જે કુશળ કારીગરી અને દુર્લભ ઘડિયાળોમાં રોકાણ કરવા તૈયાર કલેક્ટર બેઝ દર્શાવે છે.
ફિલિપ્સ ઓક્શન માર્કેટમાં અગ્રણી
ફિલિપ્સે વોચ ઓક્શન્સમાં પોતાને અગ્રણી તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે, જે સોથેબીઝ (Sotheby's) અને ક્રિષ્ટીઝ (Christie's) જેવા હરીફોને પાછળ છોડી રહ્યું છે. 2025 માં, ફિલિપ્સનું વોચ વેચાણ $290 મિલિયન સુધી પહોંચ્યું, જ્યારે સોથેબીઝનું $193.6 મિલિયન અને ક્રિષ્ટીઝનું $162.5 મિલિયન હતું. મે 2023 માં જીનીવામાં આ ત્રણ મુખ્ય ઘરોનું સંયુક્ત વેચાણ $108 મિલિયન હતું. જોકે ફાઈન આર્ટ માર્કેટ મોટું છે, જેમાં વાર્ષિક અબજો ડોલરના ડીલર વેચાણ અને જાહેર હરાજી થાય છે, ઘડિયાળો એક ઝડપથી વિસ્તરતો વિભાગ છે, જે લક્ઝરી ઓક્શન માર્કેટનો 14.3% હિસ્સો ધરાવે છે. આ વલણ ઘડિયાળોને વધતા કલેક્ટીબલ્સ માર્કેટના મુખ્ય ભાગ તરીકે પ્રકાશિત કરે છે, જે 2034 સુધીમાં $52.8 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.
બજાર વૃદ્ધિ અને સેકન્ડરી વેચાણ
તાજેતરનું $96.3 મિલિયન નું ઓક્શન કુલ, નવેમ્બર 2021 ના ફિલિપ્સના અગાઉના $83 મિલિયન ના રેકોર્ડ કરતાં પણ વધુ છે. ફિલિપ્સે 2021 માં $209.3 મિલિયન નું કુલ વોચ વેચાણ હાંસલ કર્યું હતું, જે તે સમયે રેકોર્ડ હતો, જેમાં $7.8 મિલિયન માં વેચાયેલ પટેક ફિલિપ રેફ. 2523 નો સમાવેશ થાય છે. સમય જતાં તેની લાંબા ગાળાની કિંમત માટે માન્યતા મળતાં, બજાર વધુ રેકોર્ડ-બ્રેકિંગ ઇવેન્ટ્સ સાથે સતત ઉપરના વલણને અનુસરી રહ્યું છે. પ્રી-ઓન્ડ લક્ઝરી વોચ માર્કેટ, જે 2025 માં $16.73 બિલિયન નું મૂલ્ય ધરાવે છે, તે પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જે વર્તમાન બજાર કિંમતોનો મહત્વપૂર્ણ સૂચક છે.
સંભવિત જોખમો
મજબૂત પ્રદર્શન છતાં, હાઈ-એન્ડ વોચ માર્કેટ માટે સંભવિત જોખમો રહેલા છે. વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, ભૌગોલિક રાજકીય મુદ્દાઓ અને ધીમા ગ્રાહક ખર્ચને કારણે લક્ઝરી વસ્તુઓ પરનો ખર્ચ ઘટી શકે છે. જોકે લક્ઝરી ઘડિયાળોને કેટલાક લોકો ફુગાવા અને ચલણના ઘટાડા સામે રક્ષણ તરીકે જુએ છે, ગંભીર આર્થિક મંદી ખૂબ મોંઘી વસ્તુઓની માંગને અસર કરી શકે છે. પ્રી-ઓન્ડ માર્કેટમાં વેચાણની ઝડપી ગતિ, જ્યારે તે દર્શાવે છે કે ઘડિયાળો વેચવી સરળ છે, તેનો અર્થ એ પણ છે કે વધુ ઇન્વેન્ટરી ઝડપથી પાછી આવી શકે છે, જે ભાવિ કિંમતોને અસર કરી શકે છે. ઓક્શન હાઉસ વચ્ચેની ઊંચી સ્પર્ધાનો અર્થ એ છે કે તેમને કઈ વસ્તુઓ વેચવી તે કાળજીપૂર્વક પસંદ કરવું પડશે અને ટોચના પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માટે અસરકારક રીતે માર્કેટિંગ કરવું પડશે.
ભવિષ્યની દિશા
નિષ્ણાતો અપેક્ષા રાખે છે કે લક્ઝરી ઘડિયાળો એક સંપત્તિ વર્ગ તરીકે સારું પ્રદર્શન કરવાનું ચાલુ રાખશે, તેના કારણો તેની દુર્લભતા, વારસો અને લાંબા-ગાળાના તથા નવા કલેક્ટર્સ બંને તરફથી સતત માંગ છે. બજારની દબાણ સહન કરવાની ક્ષમતા, ખાસ કરીને માંગવાળી સ્વતંત્ર બ્રાન્ડ્સ અને ક્લાસિક મોડેલો માટે, સતત વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. અનુમાનો 2025 માં $81.35 બિલિયન થી 2034 સુધીમાં $116.14 બિલિયન સુધી વૈશ્વિક વોચ માર્કેટની વૃદ્ધિનો અંદાજ લગાવે છે, જે 4.04% ના વાર્ષિક દરે હશે. આ વૃદ્ધિ વધતા લક્ઝરી કલેક્ટીબલ્સ માર્કેટમાં ટોચના વૈકલ્પિક રોકાણ તરીકે ઘડિયાળોના દરજ્જાને મજબૂત બનાવે છે.
