Telangana Bar Council એ 80 જેટલા કાયદા સ્નાતકોના પ્રવેશને અટકાવી દીધો છે, જેઓએ ડિસ્ટન્સ અથવા ઓપન લર્નિંગ દ્વારા અભ્યાસ કર્યો હતો. આ નિર્ણય Bar Council of India (BCI) ના નિયમોથી વિપરીત છે, જેના કારણે અસરગ્રસ્ત સ્નાતકોને કોર્ટમાં જવું પડી રહ્યું છે.
શું થયું?
Telangana Bar Council (BCT) એ લગભગ 80 કાયદા સ્નાતકોના પ્રવેશ પર રોક લગાવી દીધી છે. આ સ્નાતકોએ ડિસ્ટન્સ અથવા ઓપન યુનિવર્સિટી પ્રોગ્રામ દ્વારા પોતાની ડિગ્રી મેળવી હતી. જ્યારે Bar Council of India (BCI) સતત કહેતું આવ્યું છે કે માન્યતા પ્રાપ્ત ઓપન યુનિવર્સિટી અને ડિસ્ટન્સ એજ્યુકેશન બોર્ડના પ્રમાણપત્રો માન્ય છે, ત્યારે BCT 2021 ના Telangana High Court ના એક નિર્ણયના આધારે પ્રવેશનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે. આ કારણે, વિદ્યાર્થીઓને કાયદો પ્રેક્ટિસ કરવાના તેમના અધિકાર માટે ન્યાયતંત્રનો આશરો લેવાની ફરજ પડી રહી છે.
નિયમો અને આદેશો વચ્ચે સંઘર્ષ
આ વિવાદ યોગ્યતાની જરૂરિયાતોના જુદા જુદા અર્થઘટનને કારણે ઊભો થયો છે. BCI ના Rules of Legal Education, 2008 અને 2017 તથા 2025 માં થયેલા સુધારા મુજબ, માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થાઓ - જેમાં IGNOU જેવી ઓપન યુનિવર્સિટીઓનો સમાવેશ થાય છે - પાસેથી મેળવેલી ડિગ્રીઓ પ્રવેશ અને લો સ્કૂલમાં પ્રવેશ બંને માટે સ્પષ્ટપણે માન્ય ગણાય છે. જોકે, BCT ડિસેમ્બર 2021 ના M Naveen Kumar v. State of Telangana કેસના નિર્ણયને અરજીઓ નકારવાનો આધાર ગણાવી રહ્યું છે. આનાથી એક નિયમનકારી ગેપ ઊભો થયો છે જ્યાં કેન્દ્રીય માર્ગદર્શિકાઓ રાજ્ય સ્તરે અલગ રીતે લાગુ કરવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે સ્નાતકો માટે કાર્યકારી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે.
વિદ્યાર્થીઓ અને કારકિર્દી પર અસર
ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે, આ પરિસ્થિતિ નોંધપાત્ર વ્યાવસાયિક અનિશ્ચિતતા ઊભી કરે છે. કારણ કે BCT નું વલણ ઘણીવાર અનૌપચારિક રીતે અથવા ફક્ત પ્રવેશ સમયે જ જણાવવામાં આવે છે, ઘણા સ્નાતકો કાયદાની ડિગ્રી મેળવવા માટે વર્ષો વિતાવે છે, ફક્ત પછીથી તેમની યોગ્યતા પર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. આ પારદર્શિતાના અભાવે હતાશા અને નાણાકીય નુકસાન થાય છે, કારણ કે વિદ્યાર્થીઓ પાસે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ શોધવા સિવાય બહુ ઓછા વિકલ્પો બચે છે. કેટલાક સ્નાતકોએ વ્યક્તિગત કોર્ટની અરજીઓ દ્વારા સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ મેળવ્યો છે, જેમ કે ડિસેમ્બર 2025 માં Shashanka Reddy નો કેસ, પરંતુ આ માર્ગ બહુમતી માટે ખર્ચાળ અને સમય માંગી લેનારો રહ્યો છે.
ડિસ્ટન્સ એજ્યુકેશન પર કાનૂની ચર્ચા
મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે શું M Naveen Kumar નો નિર્ણય, જે મુખ્યત્વે 'સિંગલ-સિટિંગ' ડિગ્રીઓને લક્ષ્યાંકિત કરતો હતો જેમાં ઔપચારિક શૈક્ષણિક માળખાનો અભાવ હતો, National Institute of Open Schooling (NIOS) જેવા માન્યતા પ્રાપ્ત ડિસ્ટન્સ એજ્યુકેશન પ્રોગ્રામ્સ પર લાગુ થવો જોઈએ. મદ્રાસ અને કર્ણાટક સહિત અન્ય હાઇકોર્ટે અગાઉ ચુકાદો આપ્યો છે કે NIOS-લાયકાત ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ ઇન્ટિગ્રેટેડ લો કોર્સ માટે પાત્ર છે. BCI હાલમાં આ વિસંગતતાઓને દૂર કરવાના માર્ગો શોધી રહ્યું છે, જેમાં M Navneeth Chowdary જેવા ચોક્કસ કેસો હાલમાં Telangana High Court ની ડિવિઝન બેન્ચ દ્વારા સમીક્ષા હેઠળ છે.
આગળ શું ટ્રૅક કરવું?
Telangana High Court માં ચાલી રહેલ કેસ મુખ્ય ટ્રૅક કરવાની બાબત છે. ડિવિઝન બેન્ચ દ્વારા કોઈપણ નિર્ણય સ્પષ્ટ દાખલો બેસાડશે, જે સંભવતઃ BCT ને તેની પ્રવેશ નીતિ BCI ના રાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે સંરેખિત કરવા દબાણ કરશે. આ ઉપરાંત, વિદ્યાર્થીઓ અને કાયદાકીય વ્યાવસાયિકોએ BCT તરફથી કોઈપણ ઔપચારિક નીતિ સુધારા અથવા પરિપત્રો પર નજર રાખવી જોઈએ જે ભવિષ્યની અરજી ચક્રોમાં ડિસ્ટન્સ એજ્યુકેશન લાયકાતોને કેવી રીતે ગણવામાં આવે છે તે સ્પષ્ટ કરી શકે.