Election Commission Appointment Law ને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટની બે જજોની બેન્ચમાં મતભેદ જોવા મળ્યો છે. આ કેસને પાંચ જજોની બંધારણીય બેન્ચ પાસે મોકલવા બાબતે સર્વસંમતિ ન સધાતા હવે નિર્ણય ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા (CJI) લેશે.
કેસમાં વિવાદનું મુખ્ય કારણ શું છે?
વર્ષ 2023 માં આવેલા કાયદા હેઠળ ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદામાંથી ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા (CJI) ને દૂર કરવામાં આવ્યા છે અને તેમની જગ્યાએ વડાપ્રધાન દ્વારા નામાંકિત કેબિનેટ મિનિસ્ટરને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. અરજદારોનો તર્ક છે કે આ ફેરફારને કારણે ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતા અને નિષ્પક્ષતા પર સવાલો ઊભા થાય છે.
રોકાણકારો માટે આ કેમ મહત્વનું છે?
બજારના જાણકારો માને છે કે કોઈપણ દેશની બંધારણીય અને નિયમનકારી સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા એ માર્કેટના 'રિસ્ક પ્રોફાઈલ' નક્કી કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. સંસ્થાકીય સ્થિરતા અને નીતિઓની આગાહી કરી શકાય તેવી ક્ષમતા લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ખૂબ જરૂરી છે. જો આવી સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા ઘટે છે, તો તે ગવર્નન્સના માળખામાં અનિશ્ચિતતા પેદા કરી શકે છે.
ન્યાયિક કાર્યવાહી અને આગળનો માર્ગ
જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને સતીશ ચંદ્ર શર્માની બેન્ચે આ મામલે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. જસ્ટિસ દત્તાએ નોંધ્યું હતું કે પસંદગી સમિતિમાં સરકારના મિનિસ્ટર હોવાથી ન્યાયિક તટસ્થતાના અભાવની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. હાલમાં આ કાયદાકીય ગૂંચવણને કારણે કેસ હવે ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા પાસે જશે, જેઓ નક્કી કરશે કે આ મામલાની સુનાવણી માટે મોટી બંધારણીય બેન્ચ ક્યારે રચવામાં આવશે.