સુપ્રીમ કોર્ટે અરાવલ્લી રેન્જની વ્યાખ્યા નક્કી કરવા માટેનો રિપોર્ટ સબમિટ કરવાની સમયમર્યાદા **30 નવેમ્બર, 2026** નક્કી કરી છે. આ નિર્ણય રાજસ્થાન, હરિયાણા અને ગુજરાતના માઈનિંગ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર્સ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે અરાવલ્લી હિલ્સના સીમાંકન માટે રચાયેલી હાઈ-પાવર્ડ કમિટીની સમયમર્યાદા વધારવાની માંગને ફગાવી દીધી છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ઈકોલોજીકલ સંવેદનશીલ વિસ્તારનો રિપોર્ટ નિર્ધારિત સમયમાં જ પૂર્ણ થવો જોઈએ.
શું છે કમિટીની જવાબદારી?
કાંચન દેવીની અધ્યક્ષતાવાળી આ કમિટીને ફેબ્રુઆરી 2027 સુધીનો સમય જોઈતો હતો, પરંતુ કોર્ટે તે નકારી કાઢ્યો છે. આ સમિતિ અરાવલ્લીના લેન્ડસ્કેપની નવી અને વૈજ્ઞાનિક વ્યાખ્યા તૈયાર કરી રહી છે. અગાઉ માત્ર ઊંચાઈના આધારે કરાયેલી વ્યાખ્યા સામે કાનૂની પડકારો આવ્યા હતા, તેથી હવે આ સમિતિ ભૌગોલિક અને સામાજિક-આર્થિક પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને સંવેદનશીલ ઝોન નક્કી કરશે.
માઈનિંગ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર અસર
રાજસ્થાન, હરિયાણા અને ગુજરાતમાં કાર્યરત કંપનીઓ માટે આ એક મોટો મુદ્દો છે. વર્ષ 2002 થી અહીં માઈનિંગ પ્રવૃત્તિઓ પર કડક પ્રતિબંધો અને નિયમો અમલી છે, જેના કારણે નવી લીઝ અને જૂની લીઝ રિન્યુઅલની પ્રક્રિયા લાંબા સમયથી અટવાયેલી છે. આ રિપોર્ટ કયા વિસ્તારો ઈકો-સેન્સિટિવ છે તે સ્પષ્ટ કરશે, જે માઈનિંગ અને ઈન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ્સ માટેની અવરોધક સ્થિતિ દૂર કરી શકે છે.
રોકાણકારો માટે આગળ શું?
હવે તમામની નજર 2 ડિસેમ્બર, 2026 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટમાં થનારી સુનાવણી પર છે. આ રિપોર્ટ આવવાથી સ્પષ્ટ થશે કે કયા વિસ્તારોમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ફરી શરૂ થઈ શકે છે. જ્યાં સુધી આ રિપોર્ટ ફાઈનલ નથી થતો, ત્યાં સુધી આ સેક્ટરમાં રેગ્યુલેટરી રિસ્ક (Regulatory Risk) યથાવત રહેશે. ભવિષ્યમાં કંપનીઓએ વધુ કડક Environmental Impact Assessments (EIA) પાલન કરવું પડી શકે છે.