દારૂના પેકેજિંગ અને વેચાણ સમયે ઉંમરની ચકાસણીને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર પાસે 4 અઠવાડિયામાં જવાબ માંગ્યો છે. આ કડક નિયમો આવવાથી લિકર સેક્ટરના બિઝનેસ મોડલ અને ઓપરેશનલ ખર્ચમાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ હવે દારૂના વેચાણ અને બ્રાન્ડિંગને લઈને એક મોટી રેગ્યુલેટરી સમીક્ષા કરી રહી છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યા છે કે આગામી 4 અઠવાડિયામાં તેમણે બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર પોતાનો પક્ષ રાખવો પડશે: પ્રથમ, લિકર પ્રોડક્ટ્સ માટે વપરાતા 'અસ્પષ્ટ' પેકેજિંગ અને બીજું, રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ઉંમરની ચકાસણી માટેની કોઈ પ્રમાણિત સિસ્ટમનો અભાવ.
પેકેજિંગ પર વિવાદ કેમ?
આ સમગ્ર મામલો 'કોમ્યુનિટી અગેઈન્સ્ટ ડ્રંકન ડ્રાઇવિંગ' નામની NGO ની અરજી પરથી શરૂ થયો છે. તેમનો તર્ક છે કે દારૂને જ્યુસના કાર્ટન જેવી દેખાતી ટેટ્રા પેક, પાઉચ કે પ્લાસ્ટિકની કોથળીઓમાં વેચવાથી અજાણતામાં અથવા સગીરો દ્વારા તે પીવાઈ જવાનું જોખમ વધી જાય છે. બ્રાન્ડિંગમાં પણ ભ્રામકતા જોવા મળે છે, જ્યાં લેબલ એટલા સ્પષ્ટ નથી હોતા કે ગ્રાહક તેને અન્ય પીણાથી અલગ પાડી શકે.
ઈન્ડસ્ટ્રીનું વલણ
બીજી તરફ, 'એક્શન એલાયન્સ ફોર રિસાયકલિંગ બેવરેજ કાર્ટન્સ' એ આ કેસમાં દખલ કરતા પોતાના બચાવમાં દલીલ કરી છે. તેમના ડેટા મુજબ, દેશમાં વર્ષે આશરે 10 અબજ આલ્કોહોલિક કાર્ટન વેચાય છે અને છેલ્લા 20 વર્ષથી વધુ સમયથી આ ફોર્મેટ કાયદેસર છે. ઈન્ડસ્ટ્રીનું માનવું છે કે જો અચાનક આ પેકેજિંગ બંધ કરવામાં આવશે, તો સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જશે અને કંપનીઓને મોટું આર્થિક નુકસાન થશે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ કાયદાકીય અનિશ્ચિતતા લિકર સેક્ટર માટે પડકારજનક છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ પેકેજિંગ બદલવાના કે ડિજિટલ એજ-વેરિફિકેશન ટેકનોલોજી લાગુ કરવાના આદેશ આપે છે, તો કંપનીઓનો કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ વધશે. જે કંપનીઓ મોટાપાયે ટેટ્રા પેક પર નિર્ભર છે, તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી અસર પડી શકે છે. આગામી સુનાવણી સરકારના જવાબ બાદ નક્કી થશે, જેના પર બજારની નજર રહેશે.