સુપ્રીમ કોર્ટે મદ્રાસ હાઈકોર્ટના નિર્ણય પર મહોર મારતા તમિલનાડુ સરકારની એ પોલિસીને ફગાવી દીધી છે, જેમાં ધર્માંતરણ કરનાર વ્યક્તિને અનામતનો લાભ આપવાની જોગવાઈ હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિન્દુ ધર્મના આધારે મળતી સામાજિક પછાતપણાની સ્થિતિ ધર્મ બદલતા આપોઆપ ટ્રાન્સફર થતી નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે તમિલનાડુ સરકારની અરજીને ફગાવી દેતા માર્ચ 2024 ના તે નિર્દેશને અમાન્ય ઠેરવ્યો છે, જેમાં મુસ્લિમ પછાત વર્ગની અનામતનો લાભ હિન્દુ ધર્મમાંથી અન્ય ધર્મમાં પરિવર્તિત થયેલા લોકોને આપવાની વાત કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે હિન્દુ જ્ઞાતિ વ્યવસ્થાનું સામાજિક પછાતપણું એક અલગ કાયદાકીય માળખું છે, જે ધર્મ બદલવાથી આપોઆપ લાગુ પડતું નથી.
આ કેસ વર્ષ 2015 માં ધર્મ પરિવર્તન કરનાર એક વ્યક્તિ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી બાદ શરૂ થયો હતો. રાજ્ય સરકારે દલીલ કરી હતી કે આ નીતિઓનો ઉદ્દેશ્ય ધર્માંતરણ કરનાર વ્યક્તિઓના સામાજિક-આર્થિક દરજ્જાને સુરક્ષિત કરવાનો છે, પરંતુ ન્યાયતંત્રએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે હિન્દુ ધર્મમાં જન્મ અને વંશાવળીના આધારે જે વર્ગીકરણ છે, તે ઇસ્લામના માળખા કરતા તદ્દન અલગ છે.
બિઝનેસ અને શિક્ષણ સંસ્થાઓ પર અસર
રાજ્યમાં કામ કરતી ખાનગી સંસ્થાઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્ર માટે આ ચુકાદો ખૂબ મહત્વનો છે. અનામતની નીતિઓમાં થતા ફેરફારો ઘણીવાર ભરતી અને પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં અચોક્કસતા પેદા કરે છે. હવે આ સ્પષ્ટતાને કારણે સંસ્થાઓ પોતાની નીતિઓ કોઈ પણ કાયદાકીય અવરોધ વગર ઘડી શકશે. કોર્ટના આ આદેશથી રાજ્ય વહીવટીતંત્ર માટે એક મજબૂત કાયદાકીય સ્થિતિ નિર્ધારિત થઈ છે, જેને અનુસરીને જ હવે સામાજિક કલ્યાણ અને શૈક્ષણિક ક્વોટાની ભવિષ્યની યોજનાઓ તૈયાર કરવી પડશે.