સુપ્રીમ કોર્ટે IPS પ્રોબેશનરની પ્રસૂતિ બાદ તાલીમ કાર્યક્રમમાં જોડાવાની અરજી ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે કોર્સનો **એક-તૃતીયાંશ** ભાગ પૂરો થઈ ગયો છે. કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે **1993** ની નીતિ જૂની હોઈ શકે છે, પરંતુ ઉમેદવાર મોડો જોડાશે તો **95%** હાજરીના ધોરણો જાળવી શકાશે નહીં.
IPS ટ્રેઈનીની તાલીમમાં જોડાવાની અરજી SCએ ફગાવી
સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે 2023 બેચના ઈન્ડિયન પોલીસ સર્વિસ (IPS) પ્રોબેશનર ઉર્વશી સિંઘરની નેશનલ પોલીસ એકેડમીમાં ચાલુ તાલીમ સત્રમાં જોડાવાની અરજી ફગાવી દીધી છે. જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રા અને જસ્ટિસ શ્રી ચંદશેખરની બેન્ચે જણાવ્યું કે આ તબક્કે તેમને જોડાવા દેવું વ્યવહારુ નથી, કારણ કે નવ-સપ્તાહીય તાલીમ કાર્યક્રમનો ત્રણ અઠવાડિયાનો ભાગ પહેલેથી જ પૂરો થઈ ચૂક્યો છે.
1993ની MHA નીતિ સામે પડકારો
આ વિવાદનું મુખ્ય કારણ ગૃહ મંત્રાલય (MHA) નો 1993નો ઓફિસ મેમોરેન્ડમ છે, જે મહિલા તાલીમાર્થીઓ માટે પ્રસૂતિ બાદ એક વર્ષનો વિરામ ફરજિયાત બનાવે છે. મધ્યપ્રદેશ કેડરની ફાળવણી થયેલી શ્રીમતી સિંઘરે સપ્ટેમ્બર 2025માં બાળકને જન્મ આપ્યો હતો અને 22 જૂન, 2026 ના રોજ શરૂ થયેલા તાલીમ કાર્યક્રમમાં જોડાવા માંગતા હતા. તેમણે દલીલ કરી હતી કે તેઓ તબીબી રીતે સક્ષમ છે. 1993ની નીતિની માન્યતાને પડકારતી કાયદેસરની લડાઈ સેન્ટ્રલ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ટ્રિબ્યુનલ (CAT) સમક્ષ પેન્ડિંગ છે.
હાજરી અને તાલીમની અખંડિતતા
કેન્દ્રીય સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ અનિલ કૌશિકે દલીલ કરી હતી કે તાલીમ કાર્યક્રમ પૂર્ણ કરવા માટે 95% ફરજિયાત હાજરી દર જરૂરી છે. તેમણે નિર્દેશ કર્યો કે અરજદાર દ્વારા ચૂકી ગયેલા ત્રણ અઠવાડિયામાં શારીરિક તાલીમ અને આવશ્યક ફિલ્ડ વિઝિટ જેવા મહત્વપૂર્ણ ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે. કોર્ટે આ મૂલ્યાંકન સાથે સહમતી દર્શાવી, નોંધ્યું કે મોડો પ્રવેશ નવી સૂચનાઓને અપૂર્ણ બનાવી શકે છે અને ટ્રેઈનીની પોતાની વ્યાવસાયિક જરૂરિયાતો માટે હાનિકારક બની શકે છે. જ્યારે બેન્ચે આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં એવી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે 1993ની નીતિ જૂની છે કે કેમ અને સક્ષમ ઉમેદવારોને દંડિત કરે છે કે કેમ, પરંતુ અંતે નિર્ણય કર્યો કે વર્તમાન કોર્સ શેડ્યૂલની વ્યવહારિક જરૂરિયાતો આ ચોક્કસ કેસમાં પ્રાધાન્ય ધરાવે છે.
હિતધારકો માટે આગલું પગલું સેન્ટ્રલ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ ચાલુ રહેલા કેસનું પરિણામ હશે, જે નક્કી કરશે કે 1993ના MHA મેમોરેન્ડમમાં સુધારો કરવો જોઈએ કે ભવિષ્યના બેચ માટે તેને રદબાતલ કરવું જોઈએ.